
Kącik europejski nr 253
19 czerwca, 2026
Rada Europejska, 18–19 czerwca 2026
20 czerwca, 2026Czwartkowe decyzje sesji plenarnej PE
Nowe przepisy na rzecz bardziej zrównoważonego sektora motoryzacyjnego w UE
W czwartek Parlament ostatecznie zatwierdził nowe unijne przepisy dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym, obejmujące cały cykl życia pojazdu, od projektu do wycofania z eksploatacji.
Porozumienie osiągnięte przez Parlament i Radę pod koniec 2025 roku zostało przyjęte 437 głosami do 12, przy 20 wstrzymujących się.
Projektowanie w obiegu zamkniętym i wykorzystanie materiałów z recyklingu
Zgodnie z nowymi przepisami wszystkie nowe pojazdy muszą być projektowane w sposób umożliwiający łatwy demontaż jak największej liczby części i komponentów.
Tworzywa sztuczne stosowane w każdym nowym typie pojazdu będą musiały zawierać co najmniej 15% plastiku pochodzącego z recyklingu w ciągu sześciu lat i 25% w ciągu dziesięciu lat. Minimum 20% tego recyklingowanego plastiku musi pochodzić z materiałów odzyskanych z pojazdów wycofanych z eksploatacji (ELV) lub zużytych części.
Na podstawie badań wykonalności Komisja będzie mogła w przyszłości wprowadzić cele dla innych materiałów, takich jak stal, aluminium, magnez oraz surowce krytyczne pochodzące z recyklingu.
Przeniesienie własności pojazdów używanych w UE
Przy sprzedaży używanego pojazdu firmy (w przeciwieństwie do prywatnych obywateli) będą zobowiązane do przedstawienia oceny potwierdzającej, że pojazd nie jest pojazdem wycofanym z eksploatacji, lub alternatywnie – posiadania ważnego dowodu badania technicznego.
Surowsze zasady dla pojazdów wycofanych z eksploatacji
Trzy lata po wejściu w życie nowych przepisów wprowadzona zostanie rozszerzona odpowiedzialność producenta. Oznacza to, że producenci będą musieli pokrywać koszty zbiórki i przetwarzania pojazdów, które osiągnęły koniec swojego cyklu życia, w dowolnym miejscu w UE.
Zaostrzenie przepisów dotyczących eksportu pojazdów używanych
Aby rozwiązać problem „zaginionych pojazdów” i zapobiec nielegalnemu przetwarzaniu oraz demontażowi, prawo zakazuje eksportu pojazdów uznanych za niedopuszczone do ruchu drogowego (przepis wejdzie w życie pięć lat po wejściu w życie rozporządzenia).
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Kuba: posłowie do PE apelują o sankcje UE i działania na rzecz transformacji
W czwartek Parlament potępił systematyczne represje prowadzone przez kubański reżim i zażądał głębokich zmian gospodarczych i politycznych.
W rezolucji przyjętej 283 głosami za, przy 199 głosach przeciw i 85 wstrzymujących się, posłowie do PE stwierdzają, że po pięciu dekadach rządów komunistycznych Kuba jest bliska stania się państwem upadłym. Podkreślają, że obecna sytuacja nadzwyczajna o charakterze humanitarnym — 89% rodzin żyje w skrajnym ubóstwie — „nie jest skutkiem żadnego zewnętrznego embarga, lecz bezpośrednią konsekwencją modelu samego reżimu i jego porażek”.
Zakończyć represje, uwolnić wszystkich więźniów politycznych
Odnotowując, że pod koniec maja 2026 r. Kuba przetrzymywała rekordową liczbę 1281 więźniów politycznych, w tym osoby małoletnie, Parlament potępia brutalne i nieustające represje jako jedyny mechanizm utrzymujący reżim przy życiu. Posłowie do PE domagają się natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych oraz wszystkich osób arbitralnie zatrzymanych za korzystanie z praw podstawowych, w tym osób małoletnich, zaprzestania tortur i złego traktowania oraz pełnego zadośćuczynienia ofiarom tortur.
Sankcje UE, zawieszenie umowy o współpracy UE–Kuba
Rezolucja wzywa UE do przyjęcia ukierunkowanych środków w ramach globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka wobec osób odpowiedzialnych za represje, w tym prezydenta Miguela Díaza-Canela, oraz wobec kierownictwa GAESA, wojskowego konglomeratu kontrolującego niemal połowę gospodarki wyspy.
Posłowie do PE dodają, że w przypadku braku w krótkim terminie wyraźnych działań na rzecz demokratycznej transformacji UE powinna również zawiesić umowę o dialogu politycznym i współpracy.
Ku transformacji prowadzonej przez Kubańczyków
„Jedyną drogą wyjścia z trudności, ubóstwa i izolacji, których doświadcza naród kubański, są głębokie zmiany gospodarcze i polityczne” — podkreślają posłowie do PE, opowiadając się za pełną demokracją wielopartyjną, w której dysydenci nie są prześladowani, więzieni, torturowani ani mordowani. Wzywają kubański reżim do przedstawienia trwałych i znaczących reform gospodarczych oraz do wspierania niezależnych podmiotów gospodarczych i prywatnych inicjatyw, aby uniknąć załamania.
Parlament stwierdza, że każda transformacja musi być prowadzona przez Kubańczyków i obejmować wszystkich Kubańczyków — na wyspie i w diasporze — zachęcając reżim do umożliwienia powrotu bez represji osobom, które wybrały bolesną drogę emigracji.
W związku z dramatycznym pogorszeniem się warunków życia na wyspie Parlament wzywa Komisję i państwa członkowskie UE do opracowania kanałów humanitarnych umożliwiających dostarczanie energii, żywności i leków bezpośrednio narodowi kubańskiemu, a wszystkich darczyńców — do zwiększenia pomocy humanitarnej.
Na koniec posłowie do PE krytykują materialne wsparcie kubańskiego reżimu dla rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, w tym rekrutację obywateli Kuby do walki przeciwko Ukrainie, oraz pogłębiającą się współpracę wojskową z Moskwą. Potępiają również jego sojusz z reżimem Łukaszenki na Białorusi.
Źródło (ang.): tutaj.
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Parlament potępia naruszenia przestrzeni powietrznej UE przez rosyjskie drony
Rosyjską kampania destabilizacyjna nie zastraszy Unii, która z determinacją będzie bronić swojego bezpieczeństwa, oświadczyli posłowie do PE w rezolucji przyjętej w czwartek.
Zdaniem posłów naruszenia przestrzeni powietrznej i incydenty z udziałem dronów na terytorium UE nie są odosobnionymi przypadkami, lecz stanowią integralną część szerszej strategii Rosji mającej na celu zastraszenie UE i jej sojuszników. Tym wrogim działaniom towarzyszy agresywna kampania dezinformacyjna, której celem jest zastraszenie mieszkańców tych obszarów, sianie strachu, uderzenie w lokalną gospodarkę oraz stworzenie pretekstu do ewentualnych działań odwetowych.
Celowe zagrożenie dla bezpieczeństwa UE
Rosja ponosi pełną i jednoznaczną odpowiedzialność za te lekkomyślne i eskalacyjne ataki, które zagrażają życiu ludzkiemu. Posłowie dodają, że działania Rosji stanowią celowe i systematyczne zagrożenie dla bezpieczeństwa, odporności i suwerenności UE oraz jej państw członkowskich. Podkreślają również współudział Białorusi, potępiając ten kraj za ataki hybrydowe przeciwko UE.
Parlament deklaruje, że UE nie da się zastraszyć kampanią prowadzoną przez Rosję i pozostaje zjednoczona w swojej determinacji, aby bronić bezpieczeństwa, suwerenności i integralności terytorialnej wszystkich państw członkowskich UE, a także dalej wspierać Ukrainę. Posłowie wyrażają pełną solidarność z Estonią, Finlandią, Łotwą, Litwą i Rumunią, których terytoria, przestrzeń powietrzna lub infrastruktura krytyczna stały się celem rosyjskich prowokacji hybrydowych.
Wsparcie dla Ukrainy i Mołdawii
Posłowie wskazują na pilną potrzebę przyspieszenia produkcji i dostaw priorytetowego sprzętu wojskowego dla Ukrainy, w szczególności systemów obrony powietrznej, amunicji, dronów i rakiet. Podkreślają również, że w przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z rosyjskimi dronami kluczowe znaczenie, z punktu widzenia efektywności operacyjnej, świadomości sytuacyjnej i wymiany informacji, ma współpraca zarówno z Ukrainą jak i Republiką Mołdawii. Państwa członkowskie muszą zatem zwiększyć finansowanie dla Mołdawii w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.
Wzmocnienie wschodniej flanki UE i NATO
Rezolucja wzywa do pilnego stworzenia prawdziwej Europejskiej Unii Obronnej i podkreśla, że głębsza integracja, koordynacja oraz łączenie zasobów są nieodzowne, aby UE mogła skutecznie reagować na nasilające się zagrożenie ze strony Rosji.
Zdaniem posłów wschodnia flanka UE i NATO musi zostać wzmocniona na całej swojej długości, od Arktyki po Morze Czarne, w tym w komponencie lądowym, morskim i powietrznym, w celu zwalczania dronów oraz balonów meteorologicznych. Podkreślają oni, że celowe naruszenia ze strony Rosji mają na celu nie tylko prowokowanie i destabilizację państw członkowskich, ale także testowanie i wykorzystywanie słabości w zdolnościach NATO do wykrywania i reagowania.
Rezolucja została przyjęta 412 głosami za, przy 63 głosach przeciw i 53 wstrzymujących
Źródło (ang.): tutaj
Tlum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Naruszenia praw człowieka w Nikaragui, Białorusi i Burkina Faso
W czwartek Parlament przyjął trzy rezolucje dotyczące sytuacji w zakresie praw człowieka w Nikaragui, Białorusi i Burkina Faso.
Więźniowie polityczni w Nikaragui – przypadki Carlosa Brenesa, Salvadory del Socorro Martínez Aburto i Brooklyna Rivery
Posłowie do PE zdecydowanie potępiają systematyczne represje reżimu Ortegi-Murillo, arbitralne zatrzymania, wymuszone zaginięcia oraz zbrodnie przeciwko ludzkości. Ubolewają nad prześladowaniem Kościołów chrześcijańskich, ludności rdzennej, społeczeństwa obywatelskiego i przeciwników politycznych oraz wzywają do niezwłocznego śledztwa w sprawie śmierci Brooklyna Rivery, a także do zwrotu jego szczątków rodzinie.
Pogarszająca się sytuacja więźniów politycznych na Białorusi, w szczególności sprawa Aliaksandry Pulinovich
Parlament zdecydowanie potępia trwające represje wobec więźniów politycznych na Białorusi, wskazując na sprawę Aliaksandry Pulinovich, która została zatrzymana w 2024 r. w wieku 16 lat i skazana na ponad dziesięć lat więzienia po oskarżeniu o udział w antywojennych akcjach graffiti w sprawie „Czarnych Słowików”.
Posłowie do PE wzywają do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Pulinovich oraz wszystkich więźniów politycznych, potępiając nadużywanie przez władze Białorusi przepisów antyterrorystycznych i antyekstremistycznych do kryminalizowania antywojennych wypowiedzi i solidarności z Ukrainą oraz do uciszania pokojowego sprzeciwu, także wśród młodych ludzi. Piętnują trwające złe traktowanie zatrzymanych i wzywają władze do położenia kresu torturom, izolacji od świata zewnętrznego, odmawianiu opieki medycznej oraz ograniczaniu dostępu do prawników i członków rodzin, a także do zbadania przypadków śmierci w areszcie i zarzutów stosowania tortur.
Parlament podkreśla, że uwolnienie wszystkich więźniów politycznych i zakończenie represji pozostają warunkami wstępnymi jakiegokolwiek znaczącego dialogu politycznego lub współpracy gospodarczej z Białorusią. Posłowie do PE wzywają również UE i partnerów międzynarodowych do zintensyfikowania działań na rzecz uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, wzmocnienia i ścisłego egzekwowania ukierunkowanych sankcji wobec osób odpowiedzialnych za represje oraz wspierania międzynarodowych działań na rzecz rozliczenia zbrodni popełnionych przez reżim Łukaszenki. Rezolucję przyjęto 504 głosami za, przy 4 głosach przeciw i 55 wstrzymujących się.
Dalsze ograniczanie przestrzeni obywatelskiej i podstawowych wolności w Burkina Faso
Parlament wzywa władze Burkina Faso, które rozwiązały i zawiesiły organizacje społeczeństwa obywatelskiego, do przestrzegania wolności zrzeszania się, zgromadzeń i wypowiedzi w kraju. Posłowie zauważają również, że wolność prasy jest poważnie zagrożona, i wzywają do zniesienia ograniczeń wobec mediów oraz umożliwienia dziennikarzom swobodnej i bezpiecznej pracy.
UE powinna współpracować z partnerami afrykańskimi, aby reagować na wyzwania związane z bezpieczeństwem i zarządzaniem oraz wzmacniać wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego i podmiotów humanitarnych — dodają posłowie. Rezolucję przyjęto 476 głosami za, przy 11 głosach przeciw i 75 wstrzymujących się.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
„Europa dla kultury, kultura dla Europy”: instytucje europejskie zobowiązują się do umieszczenia kultury w centrum polityki UE
Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji przedstawili wspólne zobowiązanie polityczne do ochrony, promowania i wspierania kultury w Europie.
Na marginesie dzisiejszego posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli prezydent Republiki Cypryjskiej, sprawującej rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, oraz przewodniczący Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej podpisali wspólną deklarację zatytułowaną „Europa dla kultury, kultura dla Europy”. Deklaracja określa ich wspólne zobowiązanie polityczne do ochrony, promowania i wspierania kultury w Europie.
Europa dla kultury
We wspólnej deklaracji trzy instytucje UE potwierdzają rolę Unii w ochronie różnorodności kulturowej i językowej oraz we włączaniu kwestii kultury do wszystkich polityk UE, z poszanowaniem kompetencji krajowych.
Instytucje deklarują zobowiązanie do umieszczenia kultury w centrum projektu europejskiego poprzez ochronę i promowanie wolności artystycznej, różnorodności kulturowej, włączenia społecznego oraz sprawiedliwych warunków dla artystów. Ponadto zobowiązują się wspierać sektory kultury i kreatywne poprzez zachęcanie do finansowania, innowacji i budowania zdolności, a także poprzez promowanie roli Europy jako globalnego lidera kultury i kreatywności.
Kultura dla Europy
Wspólna deklaracja uznaje również ogromne korzyści, jakie europejskie sektory kultury i kreatywne przynoszą w zakresie wzmacniania wspólnej tożsamości europejskiej, wspierania podstawowych wartości UE, takich jak wolność, równość i poszanowanie praw człowieka, oraz zwiększania konkurencyjności Unii.
Sygnatariusze uznają kluczową rolę kultury w odpowiadaniu na współczesne wyzwania, w tym napięcia geopolityczne, zmianę klimatu, transformację cyfrową, nierówności społeczne i kryzys zdrowia psychicznego. Podkreślają ponadto wkład sektorów kultury i kreatywnych we wzrost gospodarczy, innowacje, spójność terytorialną i zrównoważenie środowiskowe.
Deklaracja ma również na celu promowanie różnorodności kulturowej i językowej UE. Ponadto trzy instytucje zobowiązują się do ochrony europejskiego dziedzictwa kulturowego, w tym poprzez wykorzystywanie technologii cyfrowych do wspierania jego zachowania.
Źródłp (ang.): tutaj
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI



