UE i Australia zacieśniają relacje w ramach Partnerstwa w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony oraz Umowy Handlowej

24 marca 2026 UE i Australia ogłosiły przyjęcie przełomowego Partnerstwa w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony. Zakończyły również negocjacje w sprawie ambitnej i zrównoważonej umowy o wolnym handlu (FTA) oraz uzgodniły rozpoczęcie formalnych negocjacji w sprawie stowarzyszenia Australii z programem Horyzont Europa, największym na świecie programem finansowania badań naukowych i innowacji. Dzięki tym działaniom UE i Australia osiągają wzajemnie korzystne rezultaty i dodatkowo wzmacniają swoje i tak już bliskie relacje w czasach geopolitycznej niepewności.

Ostateczny tekst umowy handlowej został uzgodniony podczas spotkania przywódców w Canberze, w którym uczestniczyli przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i premier Australii Anthony Albanese. Partnerstwo w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony (SDP) zostało podpisane wirtualnie przez Wysoką Przedstawiciel/Wiceprezydent Kaję Kallas oraz wicepremiera i ministra obrony Australii Richarda Donalda Marlesa i ministra spraw zagranicznych Penny Wong, 18 marca 2026 r.

Przewodnicząca von der Leyen powiedziała: „UE i Australia są wprawdzie oddalone geograficznie, ale nie moglibyśmy być bliżej, jeśli chodzi o postrzeganie świata. Dzięki tym dynamicznym, nowym partnerstwom w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, a także handlu, zbliżamy się do siebie jeszcze bardziej. Umowy te ustanawiają trwałe, oparte na zaufaniu struktury, które wspierają pokój i bezpieczeństwo poprzez siłę; napędzają dobrobyt poprzez handel oparty na zasadach i współpracują na rzecz utrzymania globalnych instytucji. Jesteśmy zaangażowani w budowanie czystszej, bardziej cyfrowej przyszłości dla naszych obywateli, pracowników i przedsiębiorstw. Wysyłamy też wyraźny sygnał reszcie świata, że ​​przyjaźń i współpraca są najważniejsze w czasach turbulencji”.

Partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony (ang. SDP – Security and Defence Partnership)

UE i Australia są już od dawna sojusznikami i partnerami, których zasadami są obrona multilateralizmu i oparte na zasadach porządek międzynarodowy. W miarę jak powiązania między bezpieczeństwem w Europie a strategicznie ważnym regionem Indo-Pacyfiku stają się coraz wyraźniejsze, wartość głębszego partnerstwa staje się coraz bardziej oczywista dla obu stron. SDP wdroży solidne ramy instytucjonalne, pomagając zapewnić maksymalną skuteczność w stawianiu czoła obecnym wyzwaniom geopolitycznym.

Zrównoważona i ambitna umowa o wolnym handlu

Wraz z zakończeniem negocjacji w sprawie ambitnej i zrównoważonej umowy o wolnym handlu (FTA), UE otwiera rynek dla jednej z najszybciej rozwijających się gospodarek rozwiniętych na świecie, stwarzając tym samym znaczące możliwości ekonomiczne europejskim firmom, konsumentom i rolnikom.

Oczekuje się, że eksport UE wzrośnie nawet o 33% w ciągu następnej dekady, a jego wartość osiągnie 17,7 mld euro rocznie. Kluczowe sektory o dużym potencjale wzrostu to mleczarstwo (oczekiwany wzrost nawet o 48%), motoryzacja (52%) i chemikalia (20%). Inwestycje UE w Australii mają potencjał wzrostu o ponad 87%.

Umowa zapewni eksporterom z UE uprzywilejowany dostęp do rynku australijskiego, w tym:

• Zniesienie ponad 99% ceł na eksport towarów z UE do Australii, co pozwoli obniżyć cła dla firm każdej wielkości o około 1 miliard euro rocznie;
• Otwarcie australijskiego rynku usług w kluczowych sektorach, w tym usług finansowych i telekomunikacyjnych;
• Zapewnienie firmom z UE lepszego dostępu do zamówień publicznych rządu australijskiego;
• Ustanowienie ambitnych przepisów dotyczących przepływu danych, zakazujących nakładania wymogów dotyczących lokalizacji danych; oraz
• Zabezpieczenie łańcuchów dostaw surowców krytycznych (CRM) poprzez obniżenie ceł na import i otwarcie możliwości inwestycyjnych.

Zwiększenie eksportu produktów rolno-spożywczych z UE i ochrona wrażliwych obszarów UE

UE ma dodatni bilans handlowy w handlu produktami rolno-spożywczymi z Australią, którego wartość w 2024 r. wyniesie 2,3 mld euro. Umowa zniesie cła na główne produkty eksportowe UE, takie jak sery, przetwory mięsne, wino i wino musujące, niektóre owoce i warzywa, w tym przetwory, czekoladę i słodycze.

Umowa uwzględnia interesy unijnych producentów rolnych. W przypadku wrażliwych sektorów rolnych, takich jak wołowina, mięso baranie i kozie, cukier, niektóre produkty mleczne i ryż, umowa umożliwi import z Australii z zerową lub niższą stawką celną jedynie w ograniczonych ilościach, poprzez starannie skalibrowane kontyngenty taryfowe.

Ponadto, umowa obejmuje dwustronny mechanizm ochronny, umożliwiający UE podejmowanie działań w celu ochrony wrażliwych produktów europejskich i ich producentów w mało prawdopodobnym przypadku gwałtownego wzrostu importu z Australii, który mógłby zaszkodzić rynkowi UE. Jako dodatkowy poziom ochrony dla rolników, dwustronny mechanizm ochronny zostanie wdrożony w ramach odrębnego rozporządzenia UE, które umożliwi szybkie i skuteczne działania ochronne w mało prawdopodobnym przypadku nieprzewidzianego i szkodliwego wzrostu importu lub nadmiernego spadku cen dla producentów z UE.

Umowa będzie chronić 165 oznaczeń geograficznych produktów rolnych i spożywczych („OG”) oraz 231 oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, w tym niektóre z najbardziej znanych, takie jak Comté, Irish Whiskey, Queso Manchego.

UE i Australia uzgodniły również zmodernizowaną dwustronną umowę dotyczącą wina, aktualizującą pełną listę unijnych oznaczeń geograficznych i tradycyjnych terminów chronionych w Australii. Opierając się na poprzedniej, udanej umowie, umowa ta zapewni ochronę wszystkich unijnych oznaczeń geograficznych wina (obejmujących 1650 nazw), w tym dodanie 50 nowych oznaczeń geograficznych wina z 12 różnych państw członkowskich.

Zapewnienie dostępu UE do surowców krytycznych

Australia jest głównym producentem surowców, w tym aluminium, litu i manganu, które mają kluczowe znaczenie dla ogólnego bezpieczeństwa gospodarczego i konkurencyjności UE. Przewiduje się, że popyt na surowce krytyczne (CRM) znacznie wzrośnie, a UE nadal jest silnie uzależniona od importu. Umowa ułatwia UE dostęp do australijskich surowców krytycznych, a specjalne przepisy czynią rynek bardziej przewidywalnym i niezawodnym dla przedsiębiorstw z UE. Ponadto przepisy specjalne, dotyczące ochrony środowiska i bezpieczeństwa, zapewnią zrównoważone wydobycie tych surowców.

Dalsze procedury

Po stronie UE wynegocjowane projekty tekstów zostaną wkrótce opublikowane. Teksty przejdą niezbędne procedury wewnętrzne, zanim Komisja przedstawi Radzie UE wniosek o podpisanie i zawarcie umowy. Po przyjęciu przez Radę, UE i Australia będą mogły podpisać umowę. Po podpisaniu, umowa wymaga zgody Parlamentu Europejskiego i decyzji Rady w sprawie jej zawarcia, aby mogła wejść w życie. Umowa będzie mogła wejść w życie po ratyfikacji przez Australię.

Źródło (ang.): tutaj.

Więcej (Q&A): tutaj.

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI; grafika wygenerowana przez AI

Więcej o partnerstwach na rzecz obrony: tutaj.