Skąd UE pozyskuje ropę naftową?

UE importuje prawie całą ropę naftową z krajów trzecich. W ciągu ostatnich kilku lat UE zastąpiła większość importowanej ropy rosyjskiej.

Dlaczego UE musi importować ropę? Ropa naftowa stanowi dużą część energii zużywanej w UE, ale państwa członkowskie UE nie posiadają dużych rezerw ropy naftowej. Dlatego UE importuje prawie całą ropę naftową (około 97% w 2024 r.).

Chociaż UE odchodzi od paliw kopalnych, nadal jest w dużym stopniu uzależniona od importu ropy naftowej. W 2025 r. UE importowała około 435 milionów ton (Mt) ropy naftowej o wartości ponad 212 miliardów euro.

Najwięksi dostawcy ropy naftowej do UE w 2025 r.

Trzema największymi partnerami importowymi UE w 2025 r. były Stany Zjednoczone, Kazachstan i Norwegia, przy czym wszystkie trzy kraje dostarczały od 12% do 15% unijnego importu ropy naftowej (pod względem importowanych ilości).

Czwartym partnerem importowym UE była Libia z udziałem ponad 9%, a następnie Arabia Saudyjska (6,8%) oraz Nigeria i Irak (oba z udziałem 5,8%). Około 7% unijnego importu ropy naftowej w 2025 r. pochodziło z krajów Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC): Bahrajnu, Kuwejtu, Omanu, Kataru, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Pod względem wartości importowanej ropy naftowej Stany Zjednoczone zajmują pierwsze miejsce na liście z jeszcze większym udziałem – 15,1%, a następnie Norwegia (14,4%), Kazachstan (12,7%), Libia (9%) i Arabia Saudyjska (6,5%).

Odchodzenie od rosyjskiej ropy naftowej

Główni partnerzy UE w imporcie ropy naftowej znacząco zmienili się w ciągu ostatnich kilku lat. Od czasu pełnej inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. UE nałożyła na Rosję sankcje, aby ograniczyć jej możliwości prowadzenia nielegalnej wojny agresywnej.

Udział Rosji w imporcie ropy naftowej do UE spadł z 25,8% w 2021 r. do 2,2% w 2025 r. Spadek ten został w dużej mierze zrekompensowany rosnącym importem ze Stanów Zjednoczonych, Norwegii i Kazachstanu.

Import z Rosji spadł ze 114,4 mln ton w 2021 r. do 9,7 mln ton w 2025 r. Import ze Stanów Zjednoczonych wzrósł z 37,1 mln ton w 2021 r. do 63,5 mln ton w 2025 r. Inne kraje, które zaczęły eksportować więcej ropy naftowej do UE, to Kazachstan (35,2 mln ton w 2021 r., 55,8 mln ton w 2025 r.) i Norwegia (40,2 mln ton w 2021 r., 55,7 mln ton w 2025 r.).

Produkcja ropy naftowej w UE

Tylko niewielka część dostaw ropy naftowej do UE pochodzi z UE. Wydobycie ropy naftowej w UE maleje od 20 lat. W 2024 r. (ostatnim roku, dla którego dostępne są dane) kraje UE wyprodukowały 15,5 mln ton ropy naftowej – co stanowi zaledwie 0,36% całkowitego importu.

W 2024 r. największymi producentami ropy naftowej w UE były Włochy (4,37 mln ton), Dania (2,96 mln ton) i Rumunia (2,76 mln ton), a następnie Niemcy (1,6 mln ton) i Węgry (1 mln ton).

Chociaż UE jest w dużym stopniu zależna od krajów trzecich w zakresie wydobycia ropy naftowej, posiada ona rozbudowany sektor rafineryjny. Ropa naftowa importowana do UE jest przetwarzana w rafineriach w UE w celu produkcji produktów naftowych, w tym różnego rodzaju paliw do samochodów, samolotów i statków. W 2024 r. rafinerie w UE wyprodukowały 543,7 mln ton produktów naftowych. Największym producentem produktów naftowych były Niemcy, a następnie Włochy, Hiszpania i Holandia.

Zużycie ropy naftowej i produktów ropopochodnych według sektorów

Prawie dwie trzecie ropy naftowej jest wykorzystywane w transporcie – głównie w transporcie drogowym, który odpowiadał za 47,7% zużycia ropy naftowej w UE w 2024 r. Inne sektory zużywające znaczne ilości ropy naftowej to transport lotniczy, transport wodny i przemysł.

Sektor przemysłowy wykorzystuje ropę naftową zarówno jako źródło energii, jak i do celów nieenergetycznych, na przykład do produkcji takich produktów jak asfalt drogowy, tworzywa sztuczne i opony.

Udział zużycia ropy naftowej i produktów ropopochodnych według sektorów w UE w 2024 r.: transport drogowy: 47,7%; transport lotniczy: 9,2%; transport wodny: 8,4%; przemysł i sektor energetyczny: 21,6%; gospodarstwa domowe: 4,6%; inne zastosowania: 8,4%.

Źródło (ang.): tutaj. https://www.consilium.europa.eu/pl/infographics/where-does-the-eu-get-its-oil-from/#0
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI

Obraz Elliott Day z Pixabay