Przeciwdziałanie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych: UE uzgadnia surowsze przepisy prawa karnego i większe wsparcie dla ofiar

22 czerwca 2026 r. prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie aktualizacji unijnych przepisów prawa karnego dotyczących niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych oraz wykorzystywania seksualnego dzieci. Zmienione przepisy obejmą większą liczbę przestępstw, ustanowią surowsze kary i zapewnią skuteczniejsze ściganie, również dzięki wydłużeniu okresów przedawnienia. Aby lepiej chronić dzieci, nowe ramy prawne przewidują jasne zasady dotyczące kwestii zgody oraz wzmacniają pomoc dla ofiar.

Wstępne porozumienie musi jeszcze zostać potwierdzone przez obie instytucje, zanim przejdzie formalną procedurę przyjęcia.

Najważniejsze elementy porozumienia

Rozszerzona definicja przestępstw

Nowe przepisy aktualizują istniejące przestępstwa oraz wprowadzają nowe, aby zapewnić penalizację wszystkich form niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i ich wykorzystywania, w tym z użyciem nowych technologii do popełniania takich czynów.

Zgodnie z nowymi przepisami karalne będzie płacenie za dostęp do transmisji na żywo przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych. Ponadto projektowanie lub dostosowywanie systemów sztucznej inteligencji w celu wytwarzania materiałów przedstawiających takie nadużycia wobec dzieci, a także dystrybucja takich systemów, będą uznawane za przestępstwo. Aktualizacja ta była konieczna ze względu na coraz częstsze pojawianie się materiałów typu deepfake lub materiałów generowanych przez AI przedstawiających nadużycia.

Uwodzenie dziecka, tj. nakłanianie dziecka poniżej wieku zgody do czynności seksualnych do wytwarzania lub udostępniania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, będzie uznawane za przestępstwo. Jeżeli dziecko przekroczyło wiek przyzwolenia, takie nakłanianie będzie uznawane za przestępstwo w przypadku zastosowania przymusu lub gróźb, a także gdy sprawca fałszywie podaje się za rówieśnika.

Państwa członkowskie będą również musiały karać seksualny szantaż wobec dzieci, czyli sytuacje, w których sprawca grozi dziecku ujawnieniem materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w celu uzyskania pieniędzy lub kolejnych takich materiałów w zamian.

Kolejną nowością jest to, że posiadanie i rozpowszechnianie instrukcji dotyczących popełniania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych lub wytwarzania materiałów przedstawiających takie nadużycia wobec dzieci (na przykład w formie książki, poradnika internetowego lub polecenia) będzie karalne.

Przepisy dotyczące zgody

Zmienione przepisy wyraźniej stanowią, że podejmowanie czynności seksualnych z dziećmi, które osiągnęły wiek przyzwolenia na czynności seksualne, powinno być karalne, jeżeli dziecko nie wyraża zgody.

Przepisy doprecyzowują, że zgoda nie występuje, jeżeli dziecko nie wyraża jej dobrowolnie, na podstawie wolnej woli, lub jeżeli dziecko nie jest w stanie ukształtować wolnej woli, na przykład podczas snu, w stanie nieprzytomności albo zaskoczenia. Samo milczenie dziecka lub brak oporu nie oznaczają zgody; nie oznaczają jej również wcześniejsze lub istniejące relacje ze sprawcą. Przepisy jasno wskazują także, że zgoda może zostać wycofana w dowolnym momencie.

Podobnie jak w obowiązującym prawodawstwie, określenie wieku przyzwolenia do czynności seksualnych, tj. wieku, poniżej którego podejmowanie czynności seksualnych z dzieckiem jest zakazane, pozostaje kompetencją krajową.

Dłuższe okresy przedawnienia — wzmocnienie ścigania

Zaktualizowane przepisy ustanawiają dłuższy okres, w którym przestępstwa mogą być badane i ścigane po osiągnięciu przez ofiarę pełnoletności. Okres ten wynosi do 32 lat w przypadku gwałtu na dzieciach poniżej i powyżej wieku przyzwolenia do czynności seksualnych, a także w przypadku zmuszania dziecka do prostytucji. Pomoże to zapewnić ofiarom nadużyć seksualnych skuteczne dochodzenie sprawiedliwości, biorąc pod uwagę, że mogą one potrzebować długiego czasu, aby zgłosić przestępstwa, których doświadczyły jako dzieci.

Nowe przepisy przyczynią się również do ułatwienia osobom pracującym z dziećmi zgłaszania przypadków niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego dzieci.

Surowsze kary

Kary za kilka przestępstw zostały podwyższone ponad poziom przewidziany w obecnej dyrektywie.

Większe wsparcie dla ofiar

Wsparcie dla ofiar niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i ich wykorzystywania zostanie usprawnione. Zgodnie ze zmienionymi przepisami telefony zaufania będą informować ofiary o dostępnym dla nich wsparciu. Dzieci będące ofiarami muszą mieć w odpowiednim czasie dostęp do usług opieki zdrowotnej, bezpłatnie, a także do pomocy prawnej. Nowa dyrektywa obejmuje również przepisy dotyczące tymczasowego zakwaterowania ofiar.

Państwa członkowskie muszą zapewnić ofiarom niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych prawo do dochodzenia odszkodowania od sprawcy.

Co dalej?

Wstępne porozumienie będzie musiało zostać zatwierdzone przez Radę i Parlament. Następnie zostanie formalnie przyjęte przez obie instytucje po weryfikacji prawno-językowej.

Rządy krajowe będą następnie miały 3 lata na dostosowanie swoich kodeksów karnych do zmienionej dyrektywy UE.

Źródło (ang.): tutaj.

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI