Perspektywy na rok 2026. Gra według nowych zasad?

Publikacja po angielsku przygotowana przez zespół ds. badań i analiz Sekretariatu Generalnego Rady Unii Europejskiej.

Rok 2025 był rokiem przełomów i, pod wieloma względami, rokiem rozliczeń, który podważył znane nam kontury polityki globalnej i europejskiej. Długo utrzymywane założenia dotyczące świata i miejsca Europy w nim ulegały już zmianom i adaptacjom, ale rzadko kiedy spotykały się z tak silną presją jak w ostatnich miesiącach. Od tradycyjnych sojuszy po współzależność gospodarczą, od zmieniających się granic konfliktów po globalną dynamikę władzy, konwencjonalne wizje tracą na znaczeniu, ustępując miejsca uświadomieniu sobie, że „reguły gry” się zmieniają i że Unia Europejska będzie musiała coraz bardziej dostosowywać się do – i przyczyniać się do kształtowania – nowych zasad gry.

Zeszłoroczna prognoza wskazała na przywództwo – jego formy, zmiany i potencjalne luki – jako kluczową zmienną na nadchodzący rok. Wydarzenia roku 2025 pokazały, jak przywództwo oparte na utartych założeniach może nie współgrać z otoczeniem, które ma kształtować. Tak zwane „lato upokorzeń”  stanowiło tego najwyraźniejszy przykład, podważając przekonanie, że sama potęga ekonomiczna może zapewnić strategiczne wpływy. Jednak narracje o upadku również nie oddają pełnego obrazu, ponieważ Unia nadal wykazuje się znaczną odpornością i zdolnością do reagowania kryzysowego. Patrząc w przyszłość, należy stwierdzić, że  skuteczne przywództwo będzie zależeć od jasnego zrozumienia zachodzących zmian strukturalnych oraz od zdolności adaptacji do nowych zagrożeń i szans, jakie one ze sobą niosą.

„Forward Look 2026”, piąte wydanie z tej serii, ma na celu refleksję nad pojawieniem się nowych „reguł gry”, analizując ich potencjalne przejawy w nadchodzącym roku, kluczowe wskaźniki zachodzących zmian i napięcia między konkurującymi dynamikami, a także szersze implikacje tych zmian. Kwestie te poruszane są w pięciu kluczowych obszarach, które razem będą kształtować strategiczne otoczenie UE: globalnej i regionalnej dynamiki władzy; utrzymujących się konfliktów i zagrożeń hybrydowych; strukturalnych słabości gospodarczych; ewoluującej relacji między konkurencyjnością a transformacją klimatyczną; oraz destabilizujących presji wewnątrz społeczeństw.

Źródło i plik do pobrania: tutaj.