Z czerwcowej sesji plenarnej PE

Nowe instrumenty wsparcia dla rolników

We wtorek, 16 czerwca 2026 Parlament Europejski zatwierdził nowe przepisy, których celem jest wzmocnienie pozycji kontraktowej rolników i pomoc w ustabilizowaniu ich dochodów.

560 głosami do 75, przy 25 wstrzymujących się, posłowie poparli nowe przepisy gwarantujące, że końcowe ceny produktów spożywczych będą lepiej odzwierciedlać rzeczywiste koszty i mieć bezpośredni wpływ na dochody rolników. Państwa członkowskie będą zobowiązane do ustanowienia i opublikowania w internecie wskaźników referencyjnych do stosowania w umowach kontraktowych.

Rozporządzenie wzmacnia również rolę organizacji producentów (OP) w organizacji rynku i negocjacjach zbiorowych. Kluczowe przepisy obejmują umożliwienie organizacjom producentów bezpośredniego negocjowania z nabywcami oraz wprowadzenie zasad uniemożliwiających nabywcom omijanie OP w celu nawiązania kontaktu z indywidualnymi producentami.

Mięso zdefiniowane jako „jadalne części zwierząt”

Tekst wprowadza również definicję mięsa jako „jadalnych części zwierząt” oraz zawiera listę terminów, które mają być zastrzeżone wyłącznie dla produktów mięsnych i nie mogą być stosowane w odniesieniu do produktów niezawierających mięsa, takich jak produkty hodowane w laboratorium lub na bazie komórek. Terminy te to: wołowina, cielęcina, wieprzowina, drób, kurczak, indyk, kaczka, gęś, jagnięcina, baranina, owczyna, kozina, podudzie, polędwica, schab (antrykot), łata, comber, stek, żeberka, łopatka, gicz, kotlet, skrzydełko, pierś, wątróbka, udo, mostek, udziec i boczek. Celem jest zwiększenie przejrzystości na rynku wewnętrznym i umożliwienie konsumentom dokonywania świadomych wyborów.

Silniejsza ochrona sektora mleka

Przepisy wprowadzają również nowe środki, takie jak obowiązkowe umowy pisemne, w celu wsparcia dochodów producentów mleka w obliczu trudnych warunków, z jakimi mierzy się ten sektor. Umowy te przewidywałyby klauzule opt-out (wyłączenia) dla wskaźników cenowych oraz klauzule rewizyjne.

Co dalej? Tymczasowe porozumienie musi teraz zostać zatwierdzone przez Radę, zanim nowe przepisy będą mogły wejść w życie.

Źródło i więcej informacji: tutaj.

Umowa handlowa UE–USA: zielone światło od Parlamentu 

We wtorek posłowie do Parlamentu Europejskiego zatwierdzili dwa akty prawne wdrażające zobowiązania taryfowe Unii określone we wspólnym oświadczeniu UE–USA z sierpnia 2025 roku.

Pierwsze rozporządzenie – przyjęte stosunkiem głosów 440 do 151, przy 50 wstrzymujących się od głosu – znosi cła na wszystkie amerykańskie towary przemysłowe i zapewnia preferencyjny dostęp do rynku dla szerokiej gamy amerykańskich produktów żywnościowych pochodzenia morskiego i produktów rolnych.

Drugie rozporządzenie – zatwierdzone stosunkiem głosów 444 do 152, przy 54 wstrzymujących się od głosu – dotyczy przedłużenia bezcłowego przywozu homarów, obecnie także przetworzonych.

Oba projekty uzgodnili wcześniej negocjatorzy Parlamentu i Rady, którzy do pierwotnego wniosku Komisji wprowadzili kilka nowych elementów.

Klauzula wygaśnięcia

Główne rozporządzenie w sprawie przywozu produktów przemysłowych i rolno-spożywczych wygaśnie 31 grudnia 2029 roku. Do 30 czerwca 2029 roku Komisja oceni skutki handlowe dla przemysłu, rolnictwa oraz małych i średnich przedsiębiorstw w Unii, a także zmiany w strukturze handlu z państwami trzecimi. W stosownych przypadkach ocenie będzie towarzyszyć wniosek ustawodawczy w sprawie przedłużenia okresu obowiązywania rozporządzenia.

Pochodne stali i aluminium

W sierpniu 2025 roku Stany Zjednoczone dodały 407 kategorii produktów do wykazu pochodnych wyrobów ze stali i aluminium objętych cłami. Parlament uznał, że te nowe cła zwiększyły poziom niestabilności handlu i nalegał, aby kwestię tę uwzględnić w głównym rozporządzeniu. Dzięki temu, Komisja, obecnie, będzie mogła zawiesić preferencje taryfowe, jeżeli do 31 grudnia 2026 roku Stany Zjednoczone będą nadal stosować stawkę celną wyższą niż 15% dla unijnych pochodnych stali i aluminium. Do 1 grudnia 2026 roku Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat traktowania taryfowego tych wyrobów.

Wzmocniona klauzula zawieszenia

Komisja będzie również mogła zawiesić preferencje taryfowe, jeżeli Stany Zjednoczone nie odpowiedzą na obawy Unii dotyczące traktowania taryfowego unijnego eksportu, który do 24 lutego 2026 roku był objęty jednolitą stawką celną w wysokości 15%.

Mechanizm ochronny

Parlament i Rada postanowiły również ustanowić mechanizm ochronny na wypadek, gdyby preferencje taryfowe przyznane USA doprowadziły do wzrostu przywozu, który mógłby poważnie zaszkodzić unijnemu przemysłowi, w tym sektorowi rolnemu. Komisja będzie mogła wszcząć badanie z własnej inicjatywy lub na podstawie informacji przekazanych przez co najmniej jedno państwo członkowskie lub Parlament Europejski. Komisja będzie również co kwartał składać Parlamentowi i Radzie sprawozdania na temat zmian w wielkości i wartości wywozu z USA towarów, których dotyczą przepisy.

Co dalej? Po zatwierdzeniu przez Parlament uzgodnione teksty formalnie zatwierdzi Rada. Nowe przepisy wejdą w życie następnego dnia po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Źródło i więcej informacji: tutaj.

Akt o sztucznej inteligencji: PE uproszczenia i zakaz aplikacji typu „nudifier” 

Uproszczenia mają na celu wsparcie firm w dostosowaniu się do aktu o sztucznej inteligencji, przy jednoczesnym zachowaniu głównych przepisów ustawy i podejścia opartego na analizie ryzyka.

Parlament Europejski wydał ostateczną zgodę na zmianę niektórych przepisów w ramach unijnego aktu o sztucznej inteligencji w ramach pakietu cyfrowego omnibus, 423 głosami do 57, przy 174 wstrzymujących się od głosu.

Nowe terminy

Przepisy odraczają stosowanie niektórych części aktu o SI, aby zapewnić wdrożenie niezbędnych norm i środków wsparcia. Obowiązki dotyczące systemów SI wysokiego ryzyka będą miały zastosowanie:

• od 2 grudnia 2027 r. w przypadku samodzielnych systemów SI wysokiego ryzyka;
• od 2 sierpnia 2028 r. w przypadku systemów SI wbudowanych jako elementy bezpieczeństwa i objętych unijnym ustawodawstwem sektorowym dotyczącym bezpieczeństwa oraz nadzoru rynku.

Owe przepisy opóźnią również stosowanie obowiązków dotyczących znakowania wodnego treści generowanych przez SI do 2 grudnia 2026 r. Do tego czasu treści generowane przez sztuczną inteligencję będą musiały być oznaczane w sposób czytelny dla maszyn w celu zwiększenia przejrzystości.

Zakaz aplikacji typu „nudifier”

Prawo zakazuje systemów SI, które generują materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci lub tworzą obrazy, filmy i nagrania dźwiękowe przedstawiające intymne części ciała dającej się zidentyfikować osoby lub czynności o charakterze jednoznacznie seksualnym bez jej zgody. Dostawcy nie będą mogli wprowadzać takich systemów na rynek UE, chyba że będą one wyposażone w odpowiednie zabezpieczenia techniczne zapobiegające tworzeniu takich materiałów. Zakaz dotyczy również użytkowników, którzy wykorzystują je w tym celu.

Firmy będą miały czas do 2 grudnia 2026 r. na dostosowanie swoich systemów do nowych przepisów.

Redukcja nakładających się przepisów i scentralizowane egzekwowanie prawa

Inne zmiany w akcie o SI obejmują:

• usunięcie nakładających się wymogów dotyczących SI w odniesieniu do produktów maszynowych poprzez wyjaśnienie, że muszą one spełniać jedynie sektorowe wymogi bezpieczeństwa, przy jednoczesnym zapewnieniu równoważnego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa;
• jaśniejszą definicję tego, co kwalifikuje się jako „element bezpieczeństwa”, co oznacza, że produkty z funkcjami SI, które jedynie pomagają użytkownikom lub optymalizują wydajność, nie będą automatycznie podlegać obowiązkom dla systemów wysokiego ryzyka, jeśli ich awaria lub wadliwe działanie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa;
• możliwość przetwarzania danych osobowych, gdy jest to ściśle niezbędne do wykrywania i korygowania błędów (wypaczeń/stronniczości), z zachowaniem odpowiednich zabezpieczeń, zarówno w systemach SI wysokiego ryzyka, jak i w systemach innych niż wysokiego ryzyka;
• rozszerzenie na małe spółki o średniej kapitalizacji (SMC) zwolnień przewidzianych dla MŚP z niektórych przepisów w celu wspierania ich wzrostu;
• usprawnione egzekwowanie przepisów dotyczących niektórych systemów SI ogólnego przeznaczenia w ramach unijnego Urzędu ds. SI.

Co dalej? Przed wejściem ustawy w życie musi ona zostać formalnie przyjęta przez Radę.

Większość przepisów aktu o SI zacznie obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r.

Źródło i więcej informacji: tutaj.

Posłowie do PE domagają się działań UE w celu zwalczania represji transnarodowych

Posłowie do PE zdecydowanie potępiają akty „represji transnarodowych” i domagają się, aby UE oraz państwa członkowskie przyjęły podejście oparte na zerowej tolerancji.

W sprawozdaniu przyjętym we wtorek 434 głosami za, przy 128 głosach przeciw i 104 wstrzymujących się, Parlament analizuje poważne i rosnące zagrożenie, jakim są represje transnarodowe (TNR), czyli celowe działania lub groźby ze strony państw i reżimów autorytarnych, podmiotów powiązanych z państwem lub działających w ich imieniu, mające na celu obronę ich interesów ponad granicami poprzez zastraszanie, uciszanie, przymuszanie lub krzywdzenie osób albo grup przebywających za granicą, a także ich sieci wsparcia i członków rodzin. Uznając takie działania za zagrożenie dla demokracji i ochrony praw człowieka oraz za formę ingerencji zagranicznej, posłowie wzywają Komisję Europejską i państwa członkowskie UE do przyjęcia podejścia opartego na zerowej tolerancji oraz do podjęcia zdecydowanych i skoordynowanych działań mających na celu zwalczanie wszelkich form TNR występujących na terytorium UE.

W sprawozdaniu stwierdzono, że brak jasnej definicji TNR przyczynia się do zaniżonego zgłaszania przypadków, ogranicza skuteczność reakcji politycznych i utrudnia stosowanie narzędzi rozliczalności, w tym mechanizmów sankcyjnych. Dlatego posłowie chcą, aby Komisja Europejska, Rada i państwa członkowskie UE przyjęły wspólną definicję i systematycznie włączyły ją do polityk oraz instrumentów UE, tak aby zapobiec wykorzystywaniu unijnych ram prawnych i administracyjnych do celów represyjnych.

Apel o środki przeciwdziałające represjom transnarodowym

Posłowie zwracają ponadto uwagę, że ofiarami TNR są bardzo różne osoby i grupy, w tym dysydenci, dziennikarze, aktywiści, środowiska akademickie, członkowie diaspory oraz ich rodziny. Proponują oni lepsze, bezpieczne i wiarygodne gromadzenie danych w celu monitorowania i zgłaszania przypadków TNR w UE i na świecie, a także specjalistyczne szkolenia dla organów ścigania oraz innych właściwych instytucji i urzędników w zakresie rozpoznawania i reagowania na TNR. Wzywają również do podjęcia działań ułatwiających wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi UE, w tym poprzez powołanie unijnego koordynatora ds. przeciwdziałania TNR. Koordynator ten mógłby przyczynić się do opracowania całościowej strategii dotyczącej TNR oraz do działań przeciwko cyfrowym zagrożeniom związanym z TNR, nadużywaniu czerwonych not Interpolu oraz tzw. przymusowi konsularnemu (presji wywieranej przez ambasady i konsulaty).

Źródło i więcej informacji tutaj.

Prezydent Czarnogóry Milatović: Czarnogóra jest gotowa, by stać się kolejnym członkiem UE

Przemawiając we wtorek do posłów do PE, prezydent Czarnogóry Jakov Milatović podkreślił gotowość swojego kraju do przejęcia obowiązków państwa członkowskiego UE.

Witając prezydenta Milatovicia, przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola powiedziała: „To moment rozszerzenia Europy, a Czarnogóra wyznacza kierunek. Rozszerzenie nie jest aktem dobroczynności — to inwestycja w silniejszą, bezpieczniejszą i bardziej dostatnią Europę”.

Zwracając się do posłów do PE, prezydent Milatović powiedział, że znajdujemy się w historycznym momencie — nie tylko dla Czarnogóry, lecz także dla polityki rozszerzenia UE. Wezwał Unię do pokazania, że reformy, rozwój demokratyczny i strategiczna konsekwencja mają należne im miejsce w projekcie europejskim.

Milatović zapewnił posłów do PE, że Czarnogóra jest gotowa wnosić wkład w polityki europejskie, „związać swoją przyszłość ze wspólną przyszłością europejską” oraz stać się 28. państwem członkowskim Unii Europejskiej.

Podkreślając, że Czarnogóra otworzyła wszystkie 33 rozdziały negocjacyjne i tymczasowo zamknęła 16 z nich, a także zauważając, że Rada rozpoczęła już prace nad projektem traktatu akcesyjnego, Milatović przyznał, że „wciąż pozostaje jeszcze wiele do zrobienia”. Jako przykłady wskazał praworządność, niezależne instytucje i sprawną administrację publiczną.

Wracając do chwili uzyskania przez Czarnogórę niepodległości w 2006 r., prezydent powiedział, że kraj ten dokonał wyboru, by budować „europejską, demokratyczną, obywatelską i otwartą Czarnogórę”, dodając, że droga europejska nigdy nie była wyłącznie celem polityki zagranicznej, lecz raczej „niewzruszonym fundamentem wartości”.

Przyznając, że zdarzały się „niepowodzenia” i okresy, w których „reformy trwały dłużej, niż oczekiwali nasi obywatele i nasi europejscy partnerzy”, Milatović podkreślił, że idea europejska pozostała silna, ponieważ obywatele uznali ją za drogę ku lepszej przyszłości.

Tło
Negocjacje akcesyjne Czarnogóry z UE rozpoczęły się w 2012 r. Otwarto wszystkie 33 rozdziały negocjacyjne, a 16 z nich zostało tymczasowo zamkniętych. Czarnogórski zespół negocjacyjny wyznaczył sobie ambitny cel zakończenia negocjacji do końca 2026 r. W środę posłowie do PE zagłosują również nad sprawozdaniem oceniającym postępy Czarnogóry na drodze do członkostwa w UE.

Przemówienie jest dostępne online tutaj. 

Źródło: tutaj.

Foto: © European Union, 2026 – EP