Kącik europejski nr 249 – pdf
21 maja, 2026
FUNDUSZOWY MAJ 2026: 22 lata Polski w Unii Europejskiej. Czy warto było do niej wchodzić?
21 maja, 2026Wiadomości z sesji plenarnej PE
Nadwyżka produkcji stali: PE zatwierdza nowe środki ochrony unijnego rynku stali
Nowe rozporządzenie przyjęte przez PE zastępuje instrumenty wygasające 30 czerwca 2026 r. i pomoże chronić unijny przemysł stalowy przed negatywnymi skutkami globalnej nadwyżki podaży stali.
Rozporządzenie wprowadza niższe kontyngenty importowe, ograniczając wolumeny przywozu bezcłowego do 18,3 miliona ton rocznie, o 47% mniej w porównaniu z kontyngentami na stal z 2024 roku. Przewiduje ono również zastosowanie 50% cła (zamiast obecnych 25%) po przekroczeniu kontyngentu oraz do wyrobów stalowych nim nieobjętych. Celem jest pomoc unijnemu przemysłowi stalowemu w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom globalnej nadprodukcji dla rynku stali po wygaśnięciu obowiązujących od 2018 roku środków ochronnych w dniu 30 czerwca 2026 roku.
Rozporządzenie wprowadza zasadę „wytapiania i odlewania” (melt and pour), zgodnie z którą kraj pochodzenia stali określany jest na podstawie miejsca jej pierwszego wytopienia i odlania, co wzmacnia identyfikowalność i ogranicza obchodzenie przepisów poprzez minimalne przetwarzanie w państwach trzecich. Komisja będzie musiała uwzględniać kraj pochodzenia stali przy przydzielaniu rocznych kontyngentów.
Nowe rozporządzenie, uzgodnione już między Parlamentem a Radą, zostało zatwierdzone 606 głosami do 16, przy 39 wstrzymujących się.
Źródło i więcej informacji tutaj.
Ochrona strategicznych sektorów UE przed ryzykownymi inwestycjami zagranicznymi
We wtorek Parlament zatwierdził nowe przepisy UE dotyczące kontroli inwestycji zagranicznych w celu zapobiegania zagrożeniom dla bezpieczeństwa.
508 głosami do 64, przy 90 wstrzymujących się posłowie wyrazili zgodę na porozumienie z państwami członkowskimi UE w sprawie obowiązkowej kontroli inwestycji zagranicznych w wrażliwych sektorach, takich jak obronność, półprzewodniki, sztuczna inteligencja, surowce krytyczne i usługi finansowe, w celu identyfikowania i eliminowania potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przy jednoczesnym zachowaniu otwartości na zagraniczne przepływy kapitałowe.
Sprawozdawca Parlamentu Raphaël Glucksmann (S&D, FR) powiedział: „(…) zamykamy rozdział europejskiej naiwności. Niektóre państwa trzecie usiłują nas osłabić. Kończymy z dobrowolną ślepotą państw członkowskich, które pozwoliły podmiotom zagranicznym przejąć kontrolę nad wrażliwymi sektorami naszej gospodarki. Nasze działania w zakresie inwestycji zagranicznych nie są jednak zakończone – walka o niezależność i suwerenność Europy trwa nadal, teraz w kontekście proponowanego aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu.”
Źródło i więcej informacji tutaj.
Ofiary przestępstw: lepsza ochrona prawna i systemy wsparcia
Parlament Europejski zatwierdził nowe przepisy UE, których celem jest wzmocnienie środków wsparcia i ochrony dla ofiar przestępstw, a także ich praw w postępowaniach karnych. W czwartek, 440 głosami do 49, przy 84 wstrzymujących się, posłowie do PE poparli modernizację ram prawnych dotyczących ofiar przestępstw.
Kluczowe usprawnienia obejmują:
- wzmocnienie praw ofiar podczas postępowań karnych, m.in. poprzez zapewnienie informacji i wsparcia emocjonalnego w budynkach sądowych, nowe prawo do prywatności i nieujawniania sprawcy danych osobowych ofiary, pomoc prawną przez cały czas trwania procesu dla ofiar o niewystarczających środkach finansowych oraz przyspieszenie wypłaty odszkodowań;
- utworzenie infolinii zapewniających informacje, wsparcie i kierowanie do odpowiednich usług, dostępnych online, za pośrednictwem aplikacji oraz pod ogólnounijnym numerem telefonu 116 006;
- wprowadzenie możliwości zgłaszania przestępstw online oraz zapewnienie osobom o ograniczonej wolności, na przykład obywatelom państw trzecich przebywającym w ośrodkach związanych z procedurami migracyjnymi lub osobom przebywającym w placówkach opiekuńczych (takich jak domy opieki dla osób starszych lub osób z niepełnosprawnościami), możliwość skutecznego zgłaszania przestępstw. Należy również ułatwić zgłaszanie przez strony trzecie za pośrednictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego;
- usługi wsparcia dla ofiar o szczególnych potrzebach, oparte na indywidualnej ocenie przeprowadzanej przez przeszkolonych specjalistów, a także szczególne wsparcie i dostęp do usług opieki zdrowotnej dla ofiar przemocy seksualnej, takie jak antykoncepcja awaryjna, profilaktyka poekspozycyjna, badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową oraz dostęp do aborcji;
- zapewnienie najwyższych standardów ochrony i wsparcia dla dzieci będących ofiarami przestępstw poprzez przyjęcie podejścia przyjaznego dziecku i dostosowanego do wieku oraz, jeśli to możliwe, zapewnienie różnych usług (np. badań lekarskich, wsparcia psychologicznego, nagrywania zeznań wideo, pomocy administracyjnej) w jednym miejscu.
Co dalej?
Projekt dyrektywy musi jeszcze zostać formalnie przyjęty przez Radę. Następnie zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wejdzie w życie. Państwa członkowskie będą miały dwa lata na jego wdrożenie.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Niwelowanie nierówności płci i lepsze wsparcie dla opiekunów formalnych i nieformalnych
W czwartek Parlament przedstawił zalecenia prowadzące do budowy społeczeństwa sprzyjającego równości kobiet i mężczyzn w sektorze opieki formalnej i nieformalnej.
W rezolucji przyjętej na posiedzeniu plenarnym 263 głosami do 83, przy 154 wstrzymujących się, posłowie do PE stwierdzają, że dostęp do opieki jest prawem podstawowym, oraz wzywają państwa UE do przeciwdziałania nierównościom płci dotykającym wszystkich form usług opiekuńczych. Posłowie opowiadają się za budową „społeczeństwa opieki”, które stawia na usługi świadczone w domu i w społeczności lokalnej, solidarność międzypokoleniową oraz niezależne życie. W obliczu trendów demograficznych domagają się trwałego finansowania oraz podejścia skoncentrowanego na osobie i opartego na jej prawach.
Parlament apeluje o ustanowienie „europejskiego statutu opiekunów”, który uznawałby pracę opiekuńczą i określał minimalne standardy w całej UE. Posłowie chcą również zagwarantować, by opiekunowie nieformalni byli uwzględniani w systemach emerytalnych i zabezpieczenia społecznego.
Równy podział obowiązków opiekuńczych
Obowiązki opiekuńcze nie powinny spoczywać w nieproporcjonalnym stopniu na kobietach, podkreślają posłowie. Równość płci w opiece wymaga dzielenia się obowiązkami, dostępnych usług opiekuńczych, równego wynagrodzenia, urlopów rodzicielskich oraz elastycznych form pracy. Parlament wzywa do kampanii informacyjnych zachęcających mężczyzn do równego udziału w opiece, zwiększania udziału kobiet w rynku pracy oraz przełamywania tradycyjnych stereotypów płci.
Kontekst
Praca związana z opieką jest często niewidoczna i w dużej mierze wykonywana przez kobiety: 56% kobiet posiadających dzieci poniżej 12. roku życia poświęca co najmniej pięć godzin dziennie na opiekę nad dziećmi, w porównaniu z 26% mężczyzn, jak wynika z danych Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn.5 marca Komisja Europejska przedstawiła strategię na rzecz równouprawnienia płci.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Słowacja: posłowie do PE domagają się działań w celu ochrony wartości UE i budżetu UE
Parlament domaga się, aby Komisja oceniła, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości UE przez rząd Słowacji. W rezolucji przyjętej w środę 347 głosami za, 165 przeciw i 25 wstrzymujących się, posłowie do PE wyrazili głębokie zaniepokojenie pogorszeniem się poszanowania demokracji, praworządności i praw podstawowych na Słowacji. Ich zdaniem, systemowe niedociągnięcia zagrażają ochronie interesów finansowych UE. Posłowie do PE domagają się, aby Komisja oceniła, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości UE przez Słowację oraz aby wykorzystała wszelkie dostępne jej środki zapobiegawcze i egzekucyjne w celu ochrony wartości i budżetu UE. Ponawiają żądanie wszczęcia postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz uruchomienia unijnego mechanizmu warunkowego dotyczącego praworządności.
Reformy rządowe i wykorzystanie funduszy UE
Zmiany w prawie karnym (obejmujące mniej surowe przepisy dotyczące korupcji i zamykanie wyspecjalizowanych jednostek antykorupcyjnych) oraz doniesienia o prześladowaniach byłych śledczych ds. korupcji niepokoją posłów do Parlamentu Europejskiego. Parlament jest również zaniepokojony niedawnymi zmianami w konstytucji, ograniczającymi prawa podstawowe i podważającymi nadrzędność prawa UE, a także próbą likwidacji przez rząd słowackiego urzędu ds. ochrony sygnalistów.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego domagają się od władz Słowacji wzmocnienia niezależności sądownictwa i wdrożenia zaleceń Komisji Europejskiej i Rady Europy w zakresie przeciwdziałania korupcji. Są również zaniepokojeni funkcjonowaniem agencji płatniczej ds. rolnictwa oraz domniemanym nadużyciem finansowanych ze środków UE projektów rozwoju obszarów wiejskich i turystyki na rzecz budowy lub renowacji luksusowych prywatnych posiadłości.
Wolność mediów i prawa mniejszości
Rezolucja wyraża głębokie zaniepokojenie Parlamentu pogorszeniem się sytuacji w zakresie wolności i pluralizmu mediów oraz ingerencją polityczną w media publiczne. Posłowie potępiają wywieranie presji na społeczeństwo obywatelskie i wzywają władze Słowacji do zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet oraz zagwarantowania dostępu do praw i zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym bezpiecznej i legalnej aborcji. Posłowie twierdzą, że rząd musi poprawić ochronę praw osób LGBTIQ+ oraz mniejszości romskiej na Słowacji, ponownie wyrażając obawy dotyczące wdrażania funduszy UE dla społeczności romskich.
Źródło i więcej informacji (ang.): tutaj.
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Okresowe kontrole pojazdów: posłowie do Parlamentu Europejskiego gotowi do rozpoczęcia rozmów z Radą
Parlament Europejski, przy 369 głosach za, 126 przeciw i 84 wstrzymujących się, zgodził się rozpoczęcie negocjacji z Radą UE w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących okresowych badań technicznych samochodów.
Zgodnie z zatwierdzonym mandatem, posłowie do Parlamentu Europejskiego opowiadają się za zapewnieniem kierowcom większej liczby możliwości kontroli pojazdów, ale nie popierają działań zmierzających do skrócenia okresów między przeglądami technicznymi samochodów osobowych i dostawczych starszych niż dziesięć lat z jednego razu na dwa lata.
Aby zwalczać oszustwa związane z licznikami i manipulacje na rynku samochodów używanych, posłowie do Parlamentu Europejskiego popierają nowy wymóg, aby warsztaty samochodowe rejestrowały odczyty liczników samochodów osobowych i dostawczych, a producenci wprowadzali odczyty z pojazdów podłączonych do sieci do krajowej bazy danych. Aby jednak oszczędzić małym i średnim przedsiębiorstwom dodatkowej pracy, chcą, aby ten wymóg miał zastosowanie tylko wtedy, gdy naprawa potrwa dłużej niż godzinę.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego zgodzili się również, że kontrole drogowe powinny obejmować samochody osobowe, motocykle, furgonetki, ciężarówki i autobusy pod kątem emisji zanieczyszczeń, a także nakazywać, aby pojazdy potencjalnie emitujące wysokie ilości zanieczyszczeń przechodziły dodatkowe kontrole techniczne.
Źródło (ang.): tutaj
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Bezpodstawne oskarżenia Rosji: przywódcy PE wyrażają pełną solidarność z państwami bałtyckimi
Oświadczenie Konferencji Przewodniczących Parlamentu Europejskiego w odpowiedzi na oskarżenia Rosji wobec Łotwy, Estonii i Litwy.
Konferencja Przewodniczących stanowczo odrzuca niedawne bezpodstawne i niebezpieczne oskarżenia wysunięte przez Federację Rosyjską wobec Łotwy, Estonii i Litwy, w tym twierdzenia, że państwa bałtyckie przygotowują wrogie działania przeciwko Rosji lub pozwalają na wykorzystanie swojego terytorium, przestrzeni powietrznej lub obiektów wojskowych do ataków na Rosję. Oskarżenia te Łotwa kategorycznie odrzuciła jako dezinformację.
Oskarżenia te wpisują się w szerszy schemat zastraszania, dezinformacji i prowokacji skierowanych przeciwko państwom członkowskim UE i są szczególnie poważne w świetle powtarzających się wtargnięć niezidentyfikowanych dronów w przestrzeń powietrzną i terytorium państw bałtyckich. Takie działania są niedopuszczalne i przyczyniają się do wzrostu napięć i niestabilności w regionie.
Konferencja Przewodniczących wyraża pełną solidarność z Estonią, Łotwą i Litwą. Żadne państwo członkowskie UE nie może być zagrożone, zastraszane ani poddawane presji ze strony Rosji. Bezpieczeństwo państw bałtyckich to bezpieczeństwo całej Unii Europejskiej.
Wzywamy Komisję, Wysokiego Przedstawiciela i Radę do dalszego wspierania Estonii, Łotwy i Litwy, w ścisłej koordynacji z NATO, we wzmacnianiu nadzoru przestrzeni powietrznej, zdolności zwalczania dronów i świadomości sytuacyjnej, a także we wzmacnianiu ich zdolności do zapobiegania dalszym inwazjom i reagowania na nie.
Wzywamy Komisję, Wysokiego Przedstawiciela i Radę do dalszego przeciwdziałania dezinformacji poprzez wzmocnienie komunikacji strategicznej, mobilizacji zasobów UE w celu ochrony wschodniej flanki oraz odrzucania fałszywych informacji, które zagrażają europejskiej demokracji i bezpieczeństwu.
Unia Europejska musi pozostać zjednoczona, czujna i zdecydowana w obliczu rosyjskich prób destabilizacji jej sąsiedztwa, podważania bezpieczeństwa europejskiego i dzielenia państw członkowskich.
Źródło (ang.): tutaj.
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Naruszenia praw człowieka w Iranie, Afganistanie i Indonezji
Iran. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wyrażają solidarność z narodem irańskim, który stoi w obliczu największego masowego mordu demonstrantów w historii kraju. Zdecydowanie potępiają karę śmierci jako środek odstraszający od mobilizacji politycznej i wzywają do jej zniesienia. Posłowie do Parlamentu Europejskiego potępiają tajne egzekucje dysydentów w marcu i kwietniu, w tym nieletnich, i żądają od władz Iranu natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych. Parlament wzywa UE do dalszego rozszerzenia sankcji wobec irańskich urzędników odpowiedzialnych za represje, w tym Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i podmiotów powiązanych z Najwyższym Przywódcą. Rezolucja została przyjęta 516 głosami za, 14 przeciw i 39 wstrzymującymi się.
Sytuacja kobiet i dziewcząt w Afganistanie po przyjęciu przez talibów Kodeksu postępowania karnego dla sądów. Posłowie do Parlamentu Europejskiego stanowczo potępiają niedawne przyjęcie przez talibów Kodeksu postępowania karnego dla sądów, który nasila systematyczne prześladowanie kobiet i dziewcząt w Afganistanie i instytucjonalizuje masowe naruszenia praw podstawowych, w tym apartheid płciowy, niewolnictwo i kary cielesne. Posłowie do Parlamentu Europejskiego domagają się silniejszych działań UE, w tym egzekwowania nakazów aresztowania wydanych przez Międzynarodowy Trybunał Karny, rozszerzenia sankcji dotyczących praw człowieka wobec przywódców talibów odpowiedzialnych za prześladowania kobiet i dziewcząt oraz zwiększenia pomocy humanitarnej dla osób walczących z głodem w kraju oraz dla afgańskich obrończyń praw człowieka, sędziów, prawników, dziennikarek, aktywistek i organizacji kobiecych. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wzywają Radę i Komisję do potępienia niewolnictwa, apartheidu płciowego i przymusowych małżeństw dzieci na wszystkich szczeblach dyplomatycznych oraz do poparcia uznania tych czynów za zbrodnie przeciwko ludzkości w proponowanym Traktacie o zbrodniach przeciwko ludzkości. Wzywają również Komisję Europejską i państwa członkowskie do utrzymania nieuznawania i nienormalizowania reżimu talibów oraz wyrażają ubolewanie z powodu decyzji o zaproszeniu talibów do Brukseli. Rezolucja została przyjęta 480 głosami za, przy 5 głosach przeciw i 83 wstrzymujących się.
Sprawy obrońców praw człowieka i środowiska Andrie Yunusa i Muhammada Rosidiego w Indonezji. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wzywają władze Indonezji do zbadania niedawnych ataków kwasem na działaczy na rzecz ochrony środowiska i praw człowieka Andrie Yunusa i Muhammada Rosidiego oraz do położenia kresu bezkarności łamiących prawa człowieka. Chcą, aby Indonezja ponownie rozważyła i zmieniła niedawne reformy prawne, które rozszerzają uprawnienia wojskowe na sektor cywilny, podważając cywilny nadzór, ograniczając podstawowe wolności i grożąc utrwaleniem bezkarności. Parlament jest również zaniepokojony planami rządu, które grożą zaostrzeniem ograniczeń wolności słowa, w tym projektami ustaw dotyczących dezinformacji, nadawania i cyberbezpieczeństwa, a także planami ustalenia, kto spośród obrońców praw człowieka kwalifikuje się do ochrony prawnej. Rezolucja została przyjęta 469 głosami za, 38 przeciw i 62 wstrzymującymi się.
Źródło (ang.): tutaj
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
PE apeluje o ustanowienie europejskiego dnia upamiętniającego ofiary wypadków przy pracy
W czwartek, 21 maja, PE przyjął propozycje mające na celu zmniejszenie liczby wypadków przy pracy, chorób i zgonów w UE. Dla upamiętnienia ofiar wypadków przy pracy i chorób zawodowych, posłowie do PE apelują o ustanowienie 8 sierpnia Europejskim Dniem Pamięci o Ofiarach Wypadków przy Pracy oraz o Ochronie i Godności Pracowników. Dzień ten, jak argumentują, ma na celu podniesienie świadomości na temat znaczenia profilaktyki i bezpieczeństwa pracy w sektorze publicznym, przedsiębiorstwach i instytucjach, a także wdrożenie konkretnych inicjatyw w szkołach i miejscach pracy. Tekst został poparty przez posłów do PE 395 głosami za, 12 głosami przeciw i 41 wstrzymującymi się.
Parlament chce również, aby Komisja oceniła i zajęła się zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa w pracy związanymi ze sztuczną inteligencją i algorytmicznymi systemami zarządzania, zagrożeniami zagrożeń dla bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z czynnikami klimatycznymi, takimi jak stres cieplny, ekstremalne zjawiska pogodowe i zanieczyszczenie powietrza.
Kontekst
W UE w 2023 r. odnotowano 3298 wypadków śmiertelnych przy pracy i około 2,8 mln wypadków nieśmiertelnych skutkujących co najmniej czterodniową nieobecnością w pracy. Poważne problemy występują w sektorach wysokiego ryzyka, takich jak budownictwo, transport, produkcja i rolnictwo.
Źródło (ang.): tutaj.
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI
Debaty w sprawie Bliskiego Wschodu, obecności militarnej USA w UE oraz zamachu w Modenie
W związku z niedawnymi wydarzeniami do porządku dziennego we wtorek dodano debatę w sprawie oświadczenia PE na temat „Atak na obywateli w Modenie: ochrona przestrzeni publicznej i zapobieganie przemocy w UE” oraz debaty z Wiceprzewodniczącą KE/Wysoką Przedstawicielką K. Kallas w sprawie strategii UE wobec kryzysu na Bliskim Wschodzie oraz reakcji UE na ograniczenie rozmieszczenia sił zbrojnych USA w Europie, zwłaszcza na wschodniej flance.
20 maja odbyła się debata – z udziałem Komisarza Piotra Serafina – poświęcona proponowanemu PE rozwiązaniu, aby jednym z nowych źródeł dochodu do unijnego budżetu był podatek od gier hazardowych i zakładów bukmacherskich przez internet.



