
Postępowania o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego: główne decyzje dotyczące Polski podjęte w listopadzie
20 listopada, 2026
Szczyt Unia Europejska – Wielka Brytania. Co udało się uzgodnić, a czego nie.
20 listopada, 2026KE proponuje wzmocnienie materiałów zaawansowanych na rzecz innowacji i wiodącej pozycji Europy w przemyśle
19 listopada Komisja Europejska zaproponowała program „Zaawansowane materiały dla Europy”, aby do 2035 r. UE stała się światowym liderem w zakresie opracowywania, produkcji i stosowania bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych materiałów zaawansowanych. W zaleceniach wyznaczono cele na 2035 r. oraz mechanizm współpracy między państwami członkowskimi, z określonymi priorytetami, aby przekształcić badania naukowe UE w siłę realne produkty poprzez przyspieszenie transferu z laboratorium na rynek. Pomoże to materiałom zaawansowanym osiągnąć produkcję na dużą skalę i szersze zastosowanie w sektorach strategicznych, takich jak energetyka, mobilność, elektronika, budownictwo, zdrowie, lotnictwo i kosmonautyka oraz obrona.
Materiały zaawansowane mają zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności, odporności i bezpieczeństwa gospodarczego Europy. Zaprojektowane na poziomie atomowym, mogą sprawić, że produkty będą lżejsze, mocniejsze, inteligentniejsze i bardziej wydajne. Już teraz kształtują one codzienne życie w całej Europie, pomagając zwiększyć efektywność energetyczną budynków, wzmacniając turbiny wiatrowe i akumulatory pojazdów elektrycznych, umożliwiając lżejsze i trwalsze komponenty transportowe i przemysłowe, wspierając implanty medyczne drukowane w technologii 3D oraz zasilając nową generację czipów do obliczeń kwantowych i sztucznej inteligencji.
Od redakcji:
Zaawansowane materiały to m.in. kompozyty ceramiczne i szklane odporne na działanie czynników zewnętrznych; materiały o wysokiej absorpcji do wychwytywania zanieczyszczeń; zaawansowane kompozyty i materiały hybrydowe lżejsze wytrzymalsze od dotychczas stosowanych; zaawansowane metale, stopy i półprzewodniki o zwiększonej odporności, superstorpy, stopy o wysokiej entropii, metale i stopy superlekkie; zaawansowane polimery i ich prekursory: samonagrzewające się, przewodzące, samonaprawiające się; utrzymujące kształt i adaptujące się; bardziej efektywne i lepiej poddające się recyklingowi baterie; nanomateriały; nowoczesne sensory i panele fotowoltaiczne; materiały o wyjątkowych właściwościach elektromagnetycznych, optycznych, elektrycznych lub akustycznych, np., materiały stosowane w trudno wykrywalnych samolotach typu stealth.
Co dalej? Zalecenie Rady, zaproponowane przez KE musi zostać przyjęty przez Radę Unii Europejskiej.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Prawie 24 mld euro i 614 sfinansowanych projektów wsparcia technologii krytycznych w Europie – po 2 latach działania inicjatywy STEP
19 listopada Komisja Europejska opublikowała drugie sprawozdanie roczne Platformy Strategicznych Technologii dla Europy (STEP) za 2025 r. STEP to inicjatywa UE, obowiązująca od marca 2024 r., której celem jest ukierunkowanie finansowania (w ramach istniejących programów UE) na przyspieszenie rozwoju i produkcji technologii krytycznych w obszarze technologii cyfrowych i głębokich technologii, czystych technologii, biotechnologii oraz – od 2025 r. – obronności.
Ze sprawozdania rocznego STEP za 2025 r. wynika, że do końca 2025 r., w niespełna dwa lata działania, STEP zmobilizowała już 23,9 mld euro finansowania unijnego na rzecz rozwoju i produkcji technologii krytycznych w Europie: 10 mld euro w ramach programów zarządzanych bezpośrednio przez Komisję oraz 13,9 mld euro z przesuniętych środków programów polityki spójności, zarządzanych wspólnie przez organy krajowe i regionalne oraz Komisję. Kluczową rolę w dotychczasowym sukcesie STEP odgrywa sieć krajowych punktów kontaktowych STEP, wyznaczonych przez organy krajowe.
W 2025 r. zakres STEP rozszerzono, aby odpowiedzieć na szybko zmieniające się potrzeby Europy w zakresie bezpieczeństwa i konkurencyjności. Wraz z przyjęciem pakietu na rzecz gotowości obronnej (Defence Readiness Omnibus) technologie obronne stały się czwartym sektorem strategicznym STEP, obok technologii cyfrowych, czystych technologii i biotechnologii. Rozszerzyło to zakres wybranych programów finansowania UE w ramach STEP o technologie podwójnego zastosowania i obronne, w szczególności: program Cyfrowa Europa może obecnie wspierać technologie podwójnego zastosowania; Akcelerator Europejskiej Rady ds. Innowacji (Horyzont Europa) również może wspierać technologie podwójnego zastosowania, a jego „zaproszenie STEP Scale Up” może obecnie wspierać technologie podwójnego zastosowania oraz wyłącznie obronne.
W przeglądzie śródokresowym polityki spójności rozszerzono również zachęty dla państw i regionów UE, zapewniając większą elastyczność w ukierunkowywaniu finansowania na priorytety STEP.
Pełne sprawozdanie roczne dotyczące STEP za 2025 r. we wszystkich językach UE oraz towarzyszące mu wizualizacje danych są dostępne na portalu STEP.
Więcej informacji: tutaj.
KE powołała Biuro ds. Sankcji UE i mianowała specjalnego wysłannika UE ds. sankcji
18 listopada Komisja Europejska utworzyła Biuro ds. Sankcji UE, które ma zgromadzić wiedzę fachową Komisji dotyczącą całego cyklu życia sankcji – od projektowania polityki, przez wdrażanie i egzekwowanie, po przeciwdziałanie obchodzeniu sankcji, w tym kontakty i współpracę z państwami trzecimi. Takie podejście zapewni rolę koordynacyjną UE w dziedzinie sankcji wobec państw członkowskich i państw trzecich i dotyczy wszystkich reżimów sankcyjnych, w szczególności wobec Rosji i Białorusi, ale także Iranu, Korei Północnej, Syrii oraz zagrożeń hybrydowych i przestępczości zorganizowanej. Biuro będzie wspierać państwa członkowskie szybszymi wytycznymi dotyczącymi zgodności, wymianą danych oraz analizami ekonomicznymi i technicznymi, aby zapewnić jednolite wdrażanie i egzekwowanie naszych sankcji.
Rosyjska inwazja na Ukrainę i reakcja UE zmieniły rolę sankcji jako narzędzia polityki zagranicznej i kluczowego instrumentu reagowania UE na poważne wyzwania międzynarodowe. Od początku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie UE przyjęła 21 pakietów sankcji. Wraz ze zmieniającymi się wymaganiami dotyczącymi projektowania i wdrażania sankcji wzmocnienie zdolności i struktur Komisji jest niezbędne.
Skala i złożoność tych środków pokazały również potrzebę silniejszej koordynacji, ściślejszej współpracy z państwami członkowskimi oraz głębszego zaangażowania z partnerami międzynarodowymi.
Biuro ds. Sankcji UE zostanie utworzone w Sekretariacie Generalnym i będzie podlegać politycznej odpowiedzialności komisarz Marii Luís Albuquerque.
Kluczową częścią pracy nowego Biura będzie wspieranie specjalnego wysłannika UE ds. sankcji, którego rola jest kluczowa dla wysiłków UE na rzecz zapobiegania obchodzeniu sankcji i współpracy z krajami partnerskimi. Wysłannik współpracuje z państwami trzecimi, aby ograniczyć ryzyko obchodzenia sankcji UE, w szczególności poprzez alternatywne szlaki handlowe, kanały finansowe lub sieci zaopatrzeniowe.
Komisja mianowała Larsa DANIELSSONA międzynarodowym specjalnym wysłannikiem ds. wdrażania sankcji UE. Danielsson obejmie stanowisko 6 lutego 2027 r., gdy upłynie mandat obecnego wysłannika, Davida O’SULLIVANA. Pan Danielsson, szwedzki dyplomata z wieloletnim doświadczeniem dyplomatycznym i unijnym, zajmował wysokie stanowiska w Kancelarii Premiera Szwecji, w tym stanowisko sekretarza stanu ds. międzynarodowych i UE, a ostatnio w latach 2016–2023 był ambasadorem i stałym przedstawicielem Szwecji przy UE.
Źródło (ang.): tutaj.
Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI



