Rada Europejska, 15–16 października 2026

Przywódcy Unii Europejskiej spotkali się w Brukseli na dwudniowym szczycie. Przyjęli konkluzje dotyczące konkurencyjności, Ukrainy, Republiki Mołdawii, kolejnych wieloletnich ram finansowych, Bliskiego Wschodu, europejskiej obronności i bezpieczeństwa, migracji, rozszerzenia i reform, a także innych kwestii, obejmujących region arktyczny, Ceutę i Melillę, bezpieczniejsze środowisko cyfrowe, konferencję ONZ w sprawie zmiany klimatu oraz międzynarodowy wymiar sprawiedliwości.

Konkurencyjność

Rada Europejska wezwała do pilnego pogłębienia jednolitego rynku poprzez usuwanie barier, uproszczenie procedur i ograniczenie obciążeń regulacyjnych, zwłaszcza dla MŚP. Podkreśliła konieczność obniżenia wysokich cen energii, przyspieszenia transformacji energetycznej opartej na elektryfikacji, czystych źródłach, sieciach, magazynowaniu i efektywności energetycznej oraz zapewnienia stabilnego i przewidywalnego systemu handlu emisjami, który wspiera inwestycje i chroni konkurencyjność Europy.

Ukraina. Rada Europejska potwierdziła pełne poparcie dla suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy oraz zapowiedziała dalszą kompleksową pomoc, w tym wzmocnienie obrony powietrznej, infrastruktury krytycznej i systemu energetycznego. Wsparcie wojskowe i gwarancje bezpieczeństwa mają uwzględniać politykę oraz interesy wszystkich państw członkowskich. Rada potępiła także przeprowadzenie przez Rosję nielegalnych „wyborów” na okupowanych terytoriach Ukrainy jako naruszenie prawa międzynarodowego.

Nowe wieloletnie ramy finansowe

Rada Europejska omówiła kluczowe kwestie dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych UE i zleciła przewodniczącemu kontynuowanie negocjacji. Celem jest osiągnięcie porozumienia przed końcem 2026 r., aby w 2027 r. przyjąć niezbędne przepisy i zapewnić ciągłość unijnego finansowania od stycznia 2028 r.

Bliski Wschód

Rada Europejska zaapelowała o deeskalację konfliktów na Bliskim Wschodzie, przestrzeganie prawa międzynarodowego oraz ochronę żeglugi i światowych łańcuchów dostaw. Potępiła destabilizujące działania Iranu i Hutich, zagrożenia dla żeglugi, irański program jądrowy oraz represje wobec ludności.

UE podtrzymała poparcie dla rozwiązania dwupaństwowego Izrael–Palestyna, wezwała do zwiększenia pomocy humanitarnej dla Strefy Gazy, ochrony cywilów, wdrożenia rozejmu, odbudowy Gazy oraz powstrzymania izraelskiego osadnictwa i przemocy na Zachodnim Brzegu. Poparła również przeprowadzenie wyborów palestyńskich i dalsze wsparcie Autonomii Palestyńskiej.

W odniesieniu do Libanu Rada opowiedziała się za trwałym zakończeniem walk, rozbrojeniem Hezbollahu, wycofaniem wojsk izraelskich oraz wzmocnieniem władz i sił zbrojnych Libanu. W sprawie Syrii UE poparła pokojową i pluralistyczną transformację, pojednanie oraz poszanowanie suwerenności i integralności terytorialnej kraju.

Obronność i bezpieczeństwo

Rada Europejska uznała rosyjską agresję przeciwko Ukrainie, nasilające się ataki hybrydowe, sabotaż oraz naruszenia przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych państw UE za poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy. Potępiła działania Rosji i zapowiedziała skoordynowaną odpowiedź, obejmującą wzmacnianie odporności, ochronę infrastruktury krytycznej oraz pełniejsze wykorzystanie unijnych narzędzi przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym. Rozważone mają zostać także kolejne sankcje oraz zaostrzenie polityki wizowej wobec obywateli Rosji. Szczególny nacisk położono na rozwój bezpieczeństwa dronowego i systemów antydronowych.

UE podtrzymała cel osiągnięcia do 2030 r. znacznie wyższej gotowości obronnej, pozwalającej Europie skuteczniej i bardziej samodzielnie reagować na zagrożenia. Priorytetem ma być ochrona wszystkich granic lądowych, powietrznych i morskich, m.in. poprzez projekt Straży Wschodniej Flanki i wspólne europejskie przedsięwzięcia obronne. Państwa członkowskie zostały wezwane do szybkiego uzupełniania braków w zdolnościach wojskowych, ograniczania strategicznych zależności oraz intensyfikacji współpracy w ramach projektów zgodnych z priorytetami NATO.

Rada podkreśliła również potrzebę rozbudowy europejskiego przemysłu obronnego, aby mógł on jednocześnie wzmacniać bezpieczeństwo Europy i dostarczać Ukrainie niezbędny sprzęt w odpowiedniej skali. Ma temu służyć zwiększanie produkcji, rozwój nowych technologii, zabezpieczanie łańcuchów dostaw oraz częstsze wspólne zakupy, produkcja i opracowywanie uzbrojenia. Ważne jest także ułatwienie przedsiębiorstwom obronnym, w tym MŚP, dostępu do finansowania.

Szczególne znaczenie przypisano współpracy przemysłów obronnych UE i Ukrainy oraz włączeniu ukraińskich firm, doświadczeń i technologii do europejskiej bazy obronnej. Rada poparła ponadto rozwój wspólnych projektów, przyspieszenie innowacji i mobilności wojskowej oraz przygotowanie nowych rozwiązań dotyczących zamówień obronnych.

Silniejsza europejska polityka bezpieczeństwa i obrony ma uzupełniać NATO, które pozostaje podstawą zbiorowej obrony jego członków, oraz wzmacniać bezpieczeństwo transatlantyckie i światowe. Wszystkie działania mają jednocześnie uwzględniać odmienne polityki obronne oraz interesy bezpieczeństwa poszczególnych państw członkowskich.

Rozszerzenie i reformy

Rada Europejska uznała rozszerzenie UE za strategiczną inwestycję w pokój, bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt oraz czynnik zmniejszający różnice społeczno-gospodarcze między państwami. Podkreśliła, że przyjęcie nowych członków wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno krajów kandydujących, jak i samej Unii.

Państwa aspirujące do członkostwa muszą kontynuować reformy, szczególnie w zakresie praworządności, a ich postępy będą oceniane indywidualnie i na podstawie rzeczywistych osiągnięć. Jednocześnie UE powinna przyspieszyć reformy wewnętrzne, określić swoje długoterminowe cele i zwiększyć zdolność do skutecznego działania w poszerzonym składzie.

Rada ma przeanalizować propozycje Komisji dotyczące przygotowania UE do rozszerzenia. Pozytywnie oceniono także prace nad traktatem akcesyjnym z Czarnogórą oraz plany tymczasowego zamknięcia pozostałych rozdziałów negocjacyjnych, pod warunkiem wdrożenia przez ten kraj wymaganych reform.

Sprawy różne

Rada Europejska podkreśliła strategiczne znaczenie Arktyki dla bezpieczeństwa i dobrobytu oraz potrzebę większego zaangażowania UE w zapewnienie pokojowego, zrównoważonego i odpornego rozwoju regionu. Wyraziła również solidarność z Hiszpanią po masowym napływie migrantów do Ceuty i zwróciła uwagę na szczególne położenie Ceuty i Melilli jako jedynych terytoriów posiadających lądowe granice UE w Afryce.

W obszarze cyfrowym Rada wezwała do skuteczniejszego przeciwdziałania dezinformacji, zagranicznym ingerencjom i nielegalnym treściom oraz przypomniała o odpowiedzialności platform internetowych. Szczególny nacisk położyła na ochronę dzieci i młodzieży, popierając opracowanie wspólnych unijnych zasad bezpieczeństwa, w tym propozycji minimalnego wieku dostępu do mediów społecznościowych, przy jednoczesnym poszanowaniu prywatności użytkowników.

Rada zaznaczyła także konieczność równego traktowania wszystkich państw UE podczas konferencji klimatycznej COP31 w Turcji. Ponadto skrytykowała zapowiedziane przez Stany Zjednoczone sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego i zaapelowała o ich wycofanie. UE zadeklarowała gotowość do ochrony niezależności Trybunału, jego pracowników oraz współpracujących z nim europejskich podmiotów, w tym poprzez zapewnienie dostępu do usług finansowych i podjęcie niezbędnych działań łagodzących skutki sankcji.

Konkluzje Rady Europejskiej po polsku: tutaj.