Przewodnicząca von der Leyen w Wilnie

W związku z incydentami naruszenia przestrzeni powietrznej państw bałtyckich oraz prowokacjami Federacji Rosyjskiej Przewodnicząca von der Leyen odwiedziła 26 maja Wilno, gdzie wygłosiła przemówienie dotyczące obronności, gotowości i solidarności europejskiej w obliczu zagrożeń ze strony Rosji.

Czytamy w nim:

„Mieszkańcy krajów bałtyckich doświadczają tego, co wielu uważało za coś z innej epoki – alarmy przeciwlotnicze, rodziny szukające schronienia, zamykane szkoły, utrudniony transport. Taka jest rzeczywistość na wschodniej granicy Europy w 2026 roku. Dziś jest tu i teraz. Jutro będzie w innych miejscach wzdłuż wschodniej granicy. I musimy jasno powiedzieć, co to oznacza. To nie są odosobnione incydenty. To celowa strategia Rosji, mająca na celu destabilizację naszych demokratycznych społeczeństw. Ale podobnie jak na polach bitewnych na Ukrainie, Rosja ponosi porażkę. Tak jak wcześniej, gdy wykorzystywała migrantów jako broń i przepychała ich przez granicę. Raz jeszcze chcę pochwalić odporność mieszkańców krajów bałtyckich. Odpowiedzieli Państwo ze spokojem i odpowiedzialnością. I z jasnym przesłaniem dla Rosji: zwyciężymy. Europa jest w pełnej solidarności i jedności z Estonią, Łotwą i Litwą. Bo gdy państwa bałtyckie są wystawiane na próbę, wystawiana jest na próbę cała Europa.”

Chciałam podkreślić cztery punkty:

Po pierwsze, dotyczące gotowości. Oprócz znaczących wysiłków krajowych, kraje bałtyckie otrzymają dodatkowe 12 miliardów euro w ramach SAFE. Podpisaliśmy już litewski plan SAFE. I jesteśmy gotowi podpisać go w każdej chwili z Estonią i Łotwą. Inwestujemy obecnie w zdolności antydronowe, zaawansowaną obronę powietrzną i ochronę infrastruktury krytycznej. Poza tym wybraliśmy już 16 nowych projektów w ramach naszych Europejskich Flagowych Okrętów Gotowości – od Obserwacji Wschodniej Flanki po Europejską Tarczę Powietrzną. Cieszę się, że firmy z krajów bałtyckich przyczyniają się do tych projektów. Wasze najnowocześniejsze doświadczenie w zakresie cyberobrony i systemów zwalczania dronów ma kluczowe znaczenie dla całej Europy.

Moja druga uwaga dotyczy potrzeby niwelowania luk w naszym przygotowaniu. Incydenty te ujawniły luki w zabezpieczeniach. Gotowość musi być zasadą organizacyjną odporności naszych społeczeństw, naszej polityki gospodarczej i oczywiście naszej architektury bezpieczeństwa. Państwa członkowskie UE na wschodzie wyznaczą standardy. Ponieważ to, czego doświadczacie dzisiaj, może spotkać resztę Europy jutro. Będziemy więc systematycznie niwelować te luki. Zaczynając od bardziej ujednoliconych systemów alarmowych i usprawnionej koordynacji transgranicznej. Flagowy program Eastern Flank Watch musi stać się centralnym filarem europejskiej architektury bezpieczeństwa. Musimy również lepiej połączyć systemy krajowe, na przykład z programami Copernicus i Galileo. Umożliwiłoby to lepszą wymianę informacji ponad granicami i usprawnienie zdolności wczesnego ostrzegania. Moglibyśmy zainicjować – w pełnej koordynacji z NATO – kompleksową ocenę istniejących systemów zwalczania dronów i wczesnego ostrzegania w całym regionie, abyśmy mogli wspólnie zidentyfikować krytyczne luki, a następnie przyspieszyć wsparcie tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne i je wypełnić.

Mój trzeci punkt dotyczy włączenia Ukrainy do europejskiej strategii przemysłu obronnego. Będzie ona uzupełniać nasze flagowe europejskie projekty obrony powietrznej. Ponieważ ukraińskie doświadczenia na polu walki pomagają nam w adaptacji obronnej. W naszym strategicznym interesie leży pogłębienie koordynacji w zakresie technologii obronnych nowej generacji, abyśmy mogli produkować więcej, lepiej i inteligentniej. Nasz cel jest jasny: Europa i Ukraina muszą wspólnie budować potencjał przemysłowy, aby wyprzedzić naszych przeciwników w dziedzinie innowacji.

Na koniec chciałbym, abyśmy wspólnie zastanowili się nad szerszą, strategiczną lekcją. Niestety, obecnie regularnie pojawiają się ataki hybrydowe i cyberataki, ingerencja zagraniczna i dezinformacja. Państwa członkowskie stojące w obliczu takich zagrożeń powinny móc liczyć na europejską solidarność. Dlatego uważam, że Europa powinna opracować protokół na wypadek takich sytuacji hybrydowych. Umożliwiłby on szybką mobilizację wszystkich dostępnych instrumentów UE. Bo przecież odstraszanie to najlepsza strategia zachowania pokoju. Bądźmy więc czujni. I bądźmy zjednoczeni.”

Źródło (ang.): tutaj.

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI

Zdjęcie: © European Union, 2026, licensed under CC BY 4.0