Praworządność: PE domaga się bardziej zdecydowanych działań w obliczu utrzymujących się zagrożeń

Posłowie do Parlamentu Europejskiego ostrzegają, że utrzymujące się luki w zakresie praworządności osłabiają demokratyczne zabezpieczenia w UE, a zalecenia Komisji nie są wdrażane.

Tekst rezolucji, przyjęty w środę na posiedzeniu plenarnym 387 głosami za, 191 przeciw i 46 wstrzymującymi się, analizuje sprawozdanie Komisji na temat praworządności w 2025 r., podsumowujące rozwój sytuacji w państwach członkowskich i instytucjach Unii.

Parlament podkreśla, że ​​93% zaleceń Komisji jest powtórzonych z lat ubiegłych. Niezależność sądownictwa, ramy antykorupcyjne, wolność mediów, przestrzeń obywatelska, równość oraz mechanizmy kontroli i równowagi pozostają zagrożone, a roczny monitoring nadal nie uwzględnia poważnych zagrożeń strukturalnych. Te zaniedbania bezpośrednio szkodzą dostępowi obywateli do wymiaru sprawiedliwości, ochronie przed dyskryminacją, wolności słowa, dostępowi do informacji, uczestnictwu w demokracji i właściwemu wykorzystaniu środków publicznych.

Obawy dotyczące wymiaru sprawiedliwości

Posłowie do Parlamentu Europejskiego ostrzegają przed nadmiernym wpływem politycznym na nominacje sędziowskie, składy komisji dyscyplinarnych, awanse i przydział spraw. Wzywają państwa członkowskie do zagwarantowania strukturalnie niezależnych, skutecznych i bezstronnych systemów wymiaru sprawiedliwości, z odpowiednimi zasobami, bezpłatną pomocą prawną i zabezpieczeniami przed naciskami politycznymi.

Posłowie do Parlamentu Europejskiego potępiają nadużycia polityczne w systemach wymiaru sprawiedliwości, w tym ingerencje w sprawy korupcyjne, ściganie motywowane politycznie, ataki na sędziów i prokuratorów oraz nadużycia w zakresie amnestii i ułaskawień. Domagają się również skuteczniejszego egzekwowania orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz apelują do Komisji o traktowanie warunków w więzieniach jako kwestii budzącej obawy w zakresie praworządności.

Utrzymujące się problemy z korupcją

Posłowie do Parlamentu Europejskiego określają korupcję jako poważne zagrożenie dla demokracji, praworządności i równego traktowania, ostrzegając, że słabe egzekwowanie dostępnych narzędzi prawnych sprzyja bezkarności i podważa zaufanie obywateli

Presja na wolność mediów i społeczeństwo obywatelskie

Parlament podkreśla, że ​​zabijanie dziennikarzy śledczych bezpośrednio narusza praworządność, a groźby, nękanie i nadużycia prawne hamują rozwój dziennikarstwa. Posłowie potępiają stosowanie inwigilacji za pomocą oprogramowania szpiegującego i alarmują o ingerencjach politycznych, reklamach kontrolowanych przez państwo, koncentracji własności oraz presji na media publiczne.

Parlament ostrzega również przed ograniczaniem przestrzeni obywatelskiej – poprzez nadmierne obciążenia administracyjne, cięcia finansowe, kampanie oszczerstw oraz kryminalizację organizacji i obrońców praw człowieka. Podkreśla również, że ograniczenia dotyczące społeczeństwa obywatelskiego oraz wolności zgromadzeń i zrzeszania się muszą być uzasadnione, proporcjonalne i zgodne z prawami.

Prawa podstawowe, fundusze UE i rozszerzenie

Parlament łączy praworządność z prawami podstawowymi, powołując się na obawy dotyczące dyskryminacji, mowy nienawiści, rasizmu, antysemityzmu, islamofobii, działań anty-LGBTIQ+, luk w prawach mniejszości, przemocy ze względu na płeć, polityki migracyjnej i azylowej oraz barier w dostępie do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie. Posłowie ostrzegają również, że fundusze UE mogły być powiązane z naruszeniami praw i wzywają do zawieszenia płatności w przypadku utrzymywania się niedociągnięć.

Na koniec podkreślają, że kontrola praworządności musi być rygorystyczna w procesie rozszerzenia UE, a wszystkie kraje muszą przestrzegać tych samych wysokich standardów.

Źródło (ang.): tutaj. 

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI