Kolejne decyzje posłów do PE podczas sesji plenarnej

Nowy unijny system powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich 

W środę posłowie do Parlamentu Europejskiego zatwierdzili zmiany w unijnej polityce dotyczącej powrotów obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie w UE.

Celem nowych przepisów jest uproszczenie i przyspieszenie procedur, przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych i prawa międzynarodowego, w tym zasady zakazu wydalania osoby do kraju, w którym groziłoby jej poważne niebezpieczeństwo (non-refoulement) i zakazu zbiorowych wydaleń, przy jednoczesnym zapobieganiu nadużyciom i nieupoważnionemu przemieszczaniu się w obrębie UE. Nieformalne porozumienie osiągnięte 1 czerwca z Radą zostało zatwierdzone na zgromadzeniu plenarnym, 418 głosami za, 218 przeciw, przy 30 wstrzymujących się.

Na mocy nowych przepisów decyzja nakazująca powrót wydana obywatelowi państwa spoza UE, przebywającemu nielegalnie w państwie członkowskim przez właściwe organy krajowe, będzie wiązała się z obowiązkiem natychmiastowego opuszczenia danego kraju UE lub opuszczenia go w wyznaczonym terminie.

Obowiązek współpracy i detencja

Obywatele państw spoza UE objęci decyzją nakazującą powrót będą zobowiązani do współpracy z organami władzy. W celu przygotowania ich powrotu mogą zostać zatrzymani, na podstawie indywidualnej oceny, na przykład jeśli odmawiają współpracy, istnieje ryzyko ucieczki lub stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa. Decyzja o detencji musi zostać wydana przez organ administracyjny lub sądowy i może trwać do 24 miesięcy. Możliwe jest łączne przedłużenie o maksymalnie sześć miesięcy, jeśli zmienią się okoliczności, pojawią się nowe informacje lub poprawi się współpraca z państwem trzecim. W przypadku przemieszczenia się obywatela państwa trzeciego do innego państwa członkowskiego może zostać zastosowany nowy okres detencji. Państwa członkowskie będą mogły również nałożyć obowiązek regularnego stawiania się lub obowiązek przebywania w wyznaczonym miejscu. Możliwe jest także zastosowanie alternatyw wobec zatrzymania, takich jak gwarancja finansowa lub monitoring elektroniczny.

Środki dochodzeniowe

Organy krajowe mogą podejmować określone działania dochodzeniowe w celu przygotowania lub zapewnienia skutecznego powrotu. Mogą one obejmować przeszukania osób będących obywatelami państw trzecich, ich miejsc zamieszkania lub innych istotnych miejsc, z zastrzeżeniem uzyskania zezwolenia sądowego lub administracyjnego, a także przeszukanie i zajęcie rzeczy osobistych oraz urządzeń elektronicznych. Wszystkie środki muszą być zgodne z prawami podstawowymi i podlegają gwarancjom oraz instrumentom ochrony prawnej przewidzianym w prawie unijnym i krajowym.

Umowy z państwami spoza UE dotyczące przyjmowania osób powracających

Możliwe będzie przekazywanie migrantów objętych decyzją nakazującą powrót – z wyłączeniem małoletnich bez opieki – do „centrów powrotowych” na terytorium państwa, które wyrazi zgodę na ich przyjęcie, na podstawie umowy zawartej przez państwo członkowskie UE. Umowy takie mogą być zawierane wyłącznie z państwami trzecimi, które przestrzegają praw człowieka, prawa międzynarodowego i zasady zakazu wydalania (non-refoulement). Organy krajowe będą musiały poinformować Komisję i pozostałe państwa członkowskie przed wejściem tych umów w życie.

Źródło i więcej informacji: tutaj.

Nowe techniki genomowe dla roślin: innowacje w zrównoważonym rolnictwie

Parlament przyjął nowe przepisy ułatwiające dostęp do nowych roślin, które są odporne na zmianę klimatu i szkodniki, zapewniają wyższe plony i wymagają mniejszej ilości pestycydów.

Zmienione przepisy dotyczące nowych technik genomowych (NGT), zostały wstępnie uzgodnione przez Parlament i Radę w grudniu 2025 roku.

Nowe przepisy unijne oznaczają, że rośliny będzie się teraz oceniać na podstawie ich ostatecznej charakterystyki genetycznej, a nie metody ich wytworzenia. Rośliny NGT zostaną podzielone na dwie kategorie, które będą podlegać różnym obowiązkom prawnym.

• NGT-1 – rośliny o ograniczonej liczbie i rodzaju zmian, które równie dobrze mogły wystąpić w wyniku hodowli konwencjonalnej. Rośliny z tej kategorii będą traktowane jak rośliny konwencjonalne.

Na wniosek Parlamentu za NGT-1 nie będzie się uznawać roślin, w których uzyskano właściwości owadobójcze lub tolerancję na herbicydy.

• NGT-2 – rośliny, które poddano bardziej rozległym lub złożonym modyfikacjom genetycznym. Podlegają one obowiązującym rygorystycznym przepisom dotyczącym GMO i będą objęte oceną ryzyka. Na wprowadzenie ich do obrotu w Unii Europejskiej trzeba będzie uzyskać zezwolenie.

Przepisy będą miały zastosowanie zarówno do roślin pochodzących z Europy, jak i do roślin przywożonych. Na rynku (lub w fazie zaawansowanego rozwoju) poza Unią dostępnych jest już kilka produktów wytworzonych z roślin NGT. Są to m.in. pszenica o niskiej zawartości glutenu, ziemniaki odporne na patogeny oraz kukurydza tolerująca suszę.

Źródło i więcej informacji tutaj.

Gruzja i Turcja: brak postępów w akcesji do UE bez reform

Posłowie do PE ostrzegają przed dalszym regresem demokracji w obu krajach oraz wzywają do reform i silniejszej reakcji UE.

Gruzja

W obliczu utrzymującego się poważnego regresu demokracji w Gruzji posłowie do PE ubolewają, że rządząca partia Gruzińskie Marzenie nie podjęła żadnych działań, aby odwrócić negatywne tendencje. W sprawozdaniu podkreślono, że zaangażowanie UE i państw członkowskich w relacje z władzami Gruzji powinno być ściśle uzależnione od podjęcia przez nie konkretnych i możliwych do zweryfikowania kroków w celu odwrócenia kursu demokratycznego regresu, ograniczeń oraz ostrej, wzorowanej na rosyjskiej, antyunijnej dezinformacji. Rezolucja, przyjęta w środę 436 głosami za, przy 145 głosach przeciw i 47 wstrzymujących się, wyraża pełną solidarność z narodem gruzińskim, który nadal walczy o europejską i demokratyczną Gruzję w obliczu regresu demokracji. Sprawozdanie podtrzymuje jednak wcześniejsze stanowisko Parlamentu dotyczące nieuznawania legitymacji parlamentu Gruzji oraz powołanego przez niego prezydenta.

Turcja

Choć polityka rozszerzenia UE ponownie nabiera obecnie tempa, Turcja traci tę szansę z powodu braku reform demokratycznych — stwierdzają posłowie do PE w rezolucji przyjętej w środę 381 głosami za, przy 107 głosach przeciw i 171 wstrzymujących się.

Mimo wielokrotnych deklaracji tureckiego rządu potwierdzających zaangażowanie w członkostwo w UE, kluczowe braki wpływające na proces akcesyjny pozostają nierozwiązane — wskazano w sprawozdaniu. Posłowie do PE wzywają turecki rząd do usunięcia utrzymujących się niedociągnięć w obszarach praworządności, praw człowieka, standardów demokratycznych, wolności prasy i innych podstawowych wolności, a także do poszanowania dobrosąsiedzkich stosunków i prawa międzynarodowego. Parlament ubolewa, że Turcja nadal narusza suwerenne prawa państw członkowskich UE, takich jak Grecja i Cypr. Sprawozdanie krytykuje również ograniczoną reakcję innych instytucji UE oraz wielu państw członkowskich na te wydarzenia, wzywając je do zajęcia bardziej zdecydowanego stanowiska w obronie standardów demokratycznych i praworządności w Turcji.

Choć proces akcesyjny pozostaje w impasie od 2018 roku, Turcja nadal jest krajem o strategicznym i geopolitycznym znaczeniu oraz sojusznikiem w NATO — stwierdzono w sprawozdaniu.

Źródło (ang.): tutaj.

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI

Rozszerzenie: posłowie do PE oceniają postępy pięciu państw Bałkanów Zachodnich

W środę Parlament dokonał przeglądu postępów Albanii, Bośni i Hercegowiny, Kosowa, Macedonii Północnej oraz Czarnogóry na drodze do przystąpienia do UE.

Albania

W sprawozdaniu przyjętym 483 głosami za, przy 103 głosach przeciw i 70 wstrzymujących się, posłowie do PE z zadowoleniem przyjmują szybkie postępy Albanii w ostatnich latach, wzywając władze do zapewnienia pełnego wdrożenia przyjętego ustawodawstwa. Mimo osiągniętego postępu Parlament wskazuje, że Albania nadal stoi przed kilkoma wyzwaniami, takimi jak przezwyciężenie wewnętrznej polaryzacji politycznej i poprawa kultury politycznej kraju, wzmocnienie praworządności oraz utrwalenie reform antykorupcyjnych. Odnotowując ambicję Albanii, by zakończyć negocjacje członkowskie do końca 2027 roku, sprawozdanie ostrzega, że jakość reform w tym kraju będzie decydować o harmonogramie jego przystąpienia do UE.

Bośnia i Hercegowina

Przy 478 głosach za, 116 przeciw i 54 wstrzymujących się posłowie do PE potwierdzają swoje poparcie dla przystąpienia Bośni i Hercegowiny do UE w oparciu o jedność, suwerenność i integralność terytorialną. Wzywają do reform wzmacniających instytucje demokratyczne kraju, przestrzeganie praworządności, walkę z korupcją i przestępczością zorganizowaną oraz gwarantujących prawa podstawowe wszystkim obywatelom. Parlament apeluje do przywódców politycznych Bośni i Hercegowiny o odnowienie zaangażowania na rzecz członkostwa w UE i niezwłoczne wdrożenie od dawna opóźnianych reform. Wzywa także do zakończenia obstrukcji, politycznie motywowanych wet oraz dzielącej retoryki, które utrudniają realizację europejskich aspiracji kraju.

Kosowo

W sprawozdaniu przyjętym 412 głosami za, przy 174 głosach przeciw i 58 wstrzymujących się, posłowie do PE pochwalają dalsze zaangażowanie Kosowa w związku z wnioskiem o członkostwo w UE, jednocześnie wyrażając zaniepokojenie jego niezdolnością do utworzenia sprawnie funkcjonującego parlamentu i rządu przez ponad rok. Oczekują, że rząd Kosowa przyspieszy reformy związane z UE, szczególnie w obszarach praworządności, podstawowych wolności oraz walki z korupcją. W tekście podkreślono, że normalizacja stosunków z Serbią oraz wdrożenie porozumień brukselskiego i ochrydzkiego pozostają kluczowe dla europejskich ambicji Kosowa.

Czarnogóra

Przy 486 głosach za, 101 przeciw i 75 wstrzymujących się posłowie do PE z zadowoleniem przyjmują stałe postępy Czarnogóry w reformach związanych z UE, wspierane ambicją zakończenia negocjacji do końca 2026 roku i zostania 28. państwem członkowskim UE do 2028 roku. Obok technicznych kryteriów reform posłowie podkreślają, że strategiczna orientacja europejska oraz niezachwiane zaangażowanie przedstawicieli politycznych Czarnogóry na rzecz niezależnej państwowości kraju pozostają kluczowymi kryteriami politycznymi w procesie akcesji do UE.

Macedonia Północna

W sprawozdaniu przyjętym 411 głosami za, przy 120 głosach przeciw i 120 wstrzymujących się, Parlament podkreśla pełne poparcie dla zaangażowania Macedonii Północnej na rzecz członkostwa w UE, zaznaczając, że postępy w negocjacjach akcesyjnych nadal zależą od trwałych i dogłębnych reform. Posłowie do PE ubolewają nad brakiem postępów od czasu sprawozdania z 2025 roku, zwłaszcza w zakresie praworządności, reformy sądownictwa i walki z korupcją, oraz podkreślają, że pilnie potrzebne są odnowione zaangażowanie polityczne i współpraca ponad podziałami — w szczególności w celu przyjęcia niezbędnych zmian konstytucyjnych, które umożliwiłyby otwarcie pierwszego klastra negocjacyjnego.

Źródło (nag.): tutaj.

Tłum. ED Piotrków ze wsparciem AI