
Informacja o pracy biura ED w przyszłym tygodniu
19 listopada, 2026
Dołącz do Sieci Konsulatów i Ambasad Unijnego Dialogu Młodzieżowego – zgłoszenia do 20 grudnia 2026 r.
20 listopada, 2026Kącik europejski nr 265
Dzisiaj poznamy kolejny kraj, który wraz z nami przystąpił do Unii Europejskiej w roku 2004. A krajem tym jest
Malta
Obraz Gordon Johnson z Pixabay
Malta to bardzo malutki który położony jest na Morzu Śródziemnym, około 80 km na południe od włoskiej Sycylii. Wyspa Malta jest główną wyspą archipelagu Wysp Maltańskich, obejmuje ona prawie 78% powierzchni archipelagu i prawie 90% ludności państwa. Drugą co do wielkości wyspą jest Gozo obejmująca 21% powierzchni archipelagu, a najmniejsza jest wyspa Comino, obejmująca 0,9% powierzchni Wysp Maltańskich.
Cały kraj jest bardzo mały, jego liczba ludności to zaledwie 588 254, a powierzchnia to tylko 316 km2. Sprawia to, że Malta jest najmniejszym krajem Unii Europejskiej zarówno pod względem liczby ludności, jak i powierzchni! Stolicą kraju jest miasto Valletta położone na największej wyspie.
Malta należy do Unii Europejskiej (od roku 2004). Na Maltę można podróżować z innych krajów UE bez kontroli granicznej, a na wyspie od 2008 płaci się w EURO.
Malta jest republiką parlamentarną, co oznacza, że prawo uchwala parlament, na czele rządu stoi premier, a na czele państwa – prezydent.
Malta zajmuje dziewiąte miejsce w Unii Europejskiej pod względem zamożności liczonej na mieszkańca. Główne dochody kraju pochodzą z różnego rodzaju usług, w tym turystyki, gier online, transportu morskiego i produkcji filmowej.
Mimo, że Malta jest tak małym krajem, język maltański należy do języków urzędowych Unii Europejskiej. Sam język maltański jest bardzo ciekawy, ponieważ spokrewniony jest z językiem arabskim, ale ma też sporo zapożyczeń z języka włoskiego i angielskiego. Dziś na Malcie obowiązują dwa języki urzędowe: maltański i angielski, a o historii Malty jako angielskiej kolonii przypomina też ruch lewostronny i brytyjskie wtyczki do kontaktu.
Z czego słynie Malta?
Malta jest krajem o niezwykle długiej historii. Początki cywilizacji na Malcie sięgają 7000 lat wstecz! Najstarszą ceramikę stworzoną przez człowieka znalezioną na wyspie ocenia się na około 5000 lat, a najstarsze budowle na około 3500 lat, co oznacza, że są one starsze niż piramidy w Egipcie! Malta ma też dużo młodszych zabytków, a wśród nich swoją stolicę, założoną w 1566 r. Trzy wśród zabytków na Malcie zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO[
W przeszłości Maltą władali: Fenicja i Kartagina, Starożytny Rzym, Arabowie, Królestwo Sycylii, Zakon Joannitów (inaczej Zakon Maltański lub Zakon Szpitalników) i Wielka Brytania. Nazwa obecnej stolicy pochodzi od nazwiska Wielkiego Mistrza Zakonu Joannitów, Jeana de la Vallette, który rozpoczął budowę miasta. W czasie II wojny światowej, kiedy Malta była kolonią Wielkiej Brytanii, po oblężeniu przez Niemcy w latach 1940–1942, w uznaniu męstwa obrońców Malty i zasług dla Wielkiej Brytanii, wyspa w 1942 została odznaczona najwyższym cywilnym odznaczeniem brytyjskim – Krzyżem Jerzego. Wizerunek tego odznaczenia widoczny jest na fladze Malty.
Na Malcie nie ma zbyt wielu piaszczystych plaż, ale są piękne jaskinie, klify i Błękitna Laguna (z turkusową wodą), którą można zobaczyć odwiedzając wyspę Comino. Warto także zwiedzić nie tylko obecną stolicę, ale także dawną stolice Mdinę. Mdina i jej okolice posłużyły jako plener dla części scen w Grze o tron! Warto także zwiedzić malownicze forty, które zostały po Zakonie Maltańskim.
Kuchnia maltańska.
Jak każdy kraj, Malta ma swoje własne specjalności kulinarne. Za symbol maltańskiej kuchni uchodzi fenek, czyli królik, który jest przygotowywany na różne sposoby. Bragioli to roladki z wołowiny, a aljotta to zupa z ryb i owoców morza.
Pastizzi to z kolei bardzo popularna, sprzedawana na ulicach, przekąska składająca się z ciasta przypominającego ciasto francuskie. Najczęściej wypełniona jest serem ricotta lub pastą z groszku. Ftira to maltański chleb, z charakterystyczną dziurką, podawany często z tuńczykiem, oliwkami i kaparami. Kinnie to bezalkoholowy słodko-gorzki delikatnie gazowany maltański napój, który powstaje z pomarańczy chinotto, uprawianych wyłącznie w rejonie Morza Śródziemnego oraz mieszanki ziół, której receptura jest trzymana w tajemnicy. Napój jest produkowany od 1952 roku i często nazywany jej „narodowym” napojem Malty.
Najbardziej znaną osobą z Malty jest obecnie Roberta Metsola, która jest Przewodniczącą Parlamentu Europejskiego, czyli osobą która kieruje pracami 720 europosłów ze wszystkich krajów Unii Europejskiej.
Zadania na dziś
Zadanie 1 – znajdź Maltę na mapie i wskaż ich stolicę. Mapę znajdziesz np. tutaj
Zadanie 2 – odpowiedz na pytania o Maltę:
- Na ilu wyspach położona jest Malta?
- W którym wieku rozpoczęto budowę obecnej stolicy Malty?
- Jaka waluta obowiązuje na Malcie?
- Jaki przedmiot odwzorowany jest na fladze Malty i skąd się tam wziął?
- Skąd pochodzi nazwa obecnej stolicy Malty?
- Jak sądzisz, dlaczego Zakon Maltański nazywa się także Zakonem Szpitalników?
Dla najmłodszych mamy do pokolorowania kanapkę z chleba ftira. Powodzenia!


