
Ten tydzień z ED Piotrków Trybunalski
19 października, 2026Tygodnik Europejski
Europe Direct Piotrków Trybunalski
wydarzenia tygodnia 19 października 2026
Po więcej aktualności zapraszamy na stronę główną
Ten numer Tygodnika można pobrać w pdf tutaj.
Najważniejsze wiadomości minionego tygodnia
Kolejne sankcje wobec Federacji Rosyjskiej
Rada nakłada sankcje na 77 osób za nielegalne „wybory” do rosyjskiej Dumy Państwowej na tymczasowo okupowanych terytoriach Ukrainy
12 października w odpowiedzi na nasilającą się agresję Rosji przeciwko Ukrainie Rada UE objęła sankcjami 1569 osób i podmiotów — 826 rosyjskich firm oraz 743 ich prezesów. Jest to największa jednorazowa lista sankcyjna UE, zwiększająca łączną liczbę wpisów do blisko 4600.
Pakiet uderza w kluczowych dostawców rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego, wytwarzających komponenty do pocisków, dronów i samolotów. Objęte sankcjami podmioty mają zamrożone aktywa i zakaz dostępu do środków gospodarczych, a wskazane osoby — także zakaz wjazdu do UE.
Więcej: tutaj.
PE reaguje na propozycję negocjacyjną irlandzkiej prezydencji w sprawie nowego wieloletniego budżetu UE
Współsprawozdawcy Parlamentu Europejskiego ds. kolejnych wieloletnich ram finansowych i zasobów własnych zdecydowanie odrzucają projekt stanowiska negocjacyjnego Rady przedstawiony przez irlandzką prezydencję.
M.in. Siegfried Mureșan (EPP, RO) podkreśla, że proponowane zmniejszenie budżetu UE o 8% względem propozycji Komisji osłabiłoby zdolność Unii do działania w obszarach konkurencyjności, obronności i bezpieczeństwa, a także ograniczyłoby finansowanie rolnictwa i regionów.
Muresan zwrócił także uwagę, na to, że wskutek inflacji budżet UE stracił już 10% siły nabywczej. Zadeklarował, że Parlament Europejski jest gotowy do negocjacji, ale nie zaakceptuje cięć osłabiających Europę i domaga się ambitnego porozumienia oraz wprowadzenia zrównoważonego zestawu nowych źródeł dochodów UE.
Źródło (ang.): tutaj.
Opracowanie: ED Piotrków
Program na rzecz sprawnych i szybkich innowacji w dziedzinie obronności: Rada wydaje ostateczną zgodę
12 października 2026 Rada UE formalnie przyjęła rozporządzenie ustanawiające program na rzecz sprawnych i szybkich innowacji w dziedzinie obronności (AGILE). Jest to nowy instrument o wartości 115 milionów euro, zapewniający szybkie, sprawne i ukierunkowane wsparcie finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), w tym przedsiębiorstw typu start-up i scale-up, opracowujących nowe i przełomowe produkty na potrzeby obronności. Rozporządzenie przyjęto w wyniku wstępnego porozumienia osiągniętego z Parlamentem Europejskim 15 lipca 2026 r. oraz głosowania w Parlamencie na posiedzeniu plenarnym 6 października.
Program AGILE, pomyślany jako skuteczne uzupełnienie istniejącego zestawu instrumentów unijnego przemysłu obronnego, pomoże MŚP przejść od fazy prototypu do zdolności operacyjnej. Jego głównym przedmiotem będzie rozwój i testowanie innowacyjnych produktów i technologii obronnych, w tym dostosowywanie technologii cywilnych do zastosowań obronnych. Pomoże to wyeliminować lukę między rozwojem a wdrożeniem.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Kolejny krok w relacjach UE- Wielka Brytania
20 listopada w Brukseli Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkają się z brytyjskim premierem Andy’m Burnhamem z okazji drugiego szczytu UE–Wielka Brytania.
Szczyt będzie okazją do dalszego wzmocnienia partnerstwa strategicznego oraz zajęcia wspólnego stanowiska w działaniach na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Europie.
Więcej: tutaj.
Wiadomości z Rady Unii Europejskiej
Rada do Spraw Zagranicznych (12 października 2026) skupiła się na trzech głównych obszarach: rozszerzeniu UE, rosyjskiej agresji wobec Ukrainy oraz sytuacji na Bliskim Wschodzie.1. Rozszerzenie UE a bezpieczeństwo. Ministrowie zgodzili się, że rozszerzenie Unii wzmacnia bezpieczeństwo europejskie. Podkreślili konieczność pogłębiania współpracy obronnej z krajami kandydującymi oraz znaczenie komunikacji o korzyściach płynących z rozszerzenia.
2. Rosyjska wojna przeciwko Ukrainie i kampania hybrydowa. Omówiono sytuację na froncie oraz rosnące rosyjskie działania hybrydowe przeciwko UE. Rada przyjęła największy dotąd pakiet sankcji – objęto nimi ok. 1600 osób i podmiotów rosyjskiego sektora zbrojeniowego oraz 77 osób zaangażowanych w nielegalne wybory w okupowanych częściach Ukrainy. Ministrowie dyskutowali też o blokowaniu powrotu rosyjskich i białoruskich sportowców na międzynarodowe zawody oraz o działaniach wobec osób niszczących ukraińskie dziedzictwo kulturowe.
3. Sytuacja na Bliskim Wschodzie
Rada omówiła sytuację w Iranie, regionie Zatoki Perskiej oraz w Izraelu i Palestynie. Wyrażono głębokie zaniepokojenie katastrofalną sytuacją humanitarną w Strefie Gazy i wezwano do natychmiastowego, bezpiecznego dopuszczenia szerokiej pomocy humanitarnej. Zwrócono uwagę na pogarszającą się sytuację na Zachodnim Brzegu, w tym rozbudowę osiedli i przemoc osadników. Ministrowie omówili także kryzys w Jemenie.
4. Sprawy różne
Belgia i Holandia zwróciły uwagę na sankcje USA wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego. UE nałożyła również sankcje na trzy osoby i cztery podmioty wspierające północnokoreański program broni masowego rażenia.
Rada ds. Środowiska, 12 października 2026
-
Ministrowie zatwierdzili stanowisko negocjacyjne UE na COP 17 w sprawie różnorodności biologicznej (Erywań, 19–30 października 2026).
- UE przyjęła również stanowisko negocjacyjne na COP 31 dotyczącą zmiany klimatu.
- Przeprowadzono nieformalną dyskusję o dyrektywie ptasiej i siedliskowej.
Rozszerzenie UE: postępy Czarnogóry, Albanii, Ukrainy i Mołdawii
W dniach 12 i 13 października 2026 r. UE przeprowadziła konferencje akcesyjne z Czarnogórą, Albanią, Ukrainą i Mołdawią. Wydarzenia te stanowiły kolejny krok naprzód w procesach akcesyjnych tych państw: Czarnogóra i Albania tymczasowo zamknęły kolejne rozdziały negocjacyjne, natomiast Ukraina i Mołdawia rozpoczęły negocjacje w ramach nowych bloków tematycznych (klastrów).
Więcej: tutaj.
Wiadomość z Komisji Europejskiej
Stały postęp w realizacji planu działania „Jedna Europa – jeden rynek”
W drugim przeglądzie planu działania „Jedna Europa, jeden rynek” i priorytetów legislacyjnych UE na 2026 r. instytucje UE potwierdziły zaangażowanie w terminową realizację inicjatyw wzmacniających konkurencyjność, usuwających bariery na jednolitym rynku, zapewniających czystą i przystępną cenowo energię oraz wspierających sprawiedliwość społeczną.
Znamy laureatów nagród Regiostars
Tegorocznym laureatem Nagrody Publiczności Regiostars zostało Porto Comprehensive Cancer Center (Porto.CCC – TeamUp4Cancer (TU4C)) z Portugalii.
Niestety, nie udało się Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, ale sama obecność (jako jedynego polskiego projektu) wśród finalistów to duże wyróżnienie.
Komisja Europejska uruchomiła inicjatywę RAISE na rzecz rozwoju sztucznej inteligencji
Komisja Europejska uruchomiła inicjatywę RAISE, która ma pozyskać wsparcie firm i organizacji filantropijnych dla rozwoju zastosowań sztucznej inteligencji w europejskiej nauce. Wsparcie może obejmować m.in. finansowanie dostępu do modeli AI, mocy obliczeniowej, danych, oprogramowania i szkoleń. Do inicjatywy dołączyły już czołowe organizacje technologiczne i naukowe, a Mistral AI i CERN rozpoczęły współpracę w badaniach nad dużym modelem bazowym dla fizyki.
KE wypłaca Ukrainie 2,86 mld euro na drony, pociski i pilne potrzeby na polu walki
14 października Komisja Europejska wypłaciła Ukrainie 2,86 mld euro w ramach komponentu obronnego pożyczki na wsparcie Ukrainy w wysokości 90 mld euro. Środki finansowe zostaną przeznaczone na drony, systemy obrony powietrznej, pociski, radary, systemy walki elektronicznej i amunicję.
Wszystkie decyzje o finansowaniu odpowiadają zmieniającym się potrzebom Ukrainy i podlegają uzgodnionym warunkom i monitorowaniu. Od 2022 r. UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie ogólnego wsparcia w wysokości 21,5 mld euro, w tym 3,8 mld euro z wpływów z immobilizowanych rosyjskich aktywów.
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Zapowiedzi wydarzeń, ogłoszenia, konkursy
Parlament Europejski zaprasza na staże Schumana!
Podpowiadamy, że wśród języków urzędowych UE jest także język polski!
Konkurs Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaprasza wszystkich uczniów szkół podstawowych do udziału w konkursach zorganizowanych:
- Konkurs plastyczny dla uczniów szkół podstawowych klas I-IV (https://www.gov.pl/web/rolnictwo/konkurs-plastyczny-dla-uczniow-szkol-podstawowych-klas-i-iv),
- Konkurs komiksowy dla uczniów szkół podstawowych klas V-VIII (https://www.gov.pl/web/rolnictwo/konkurs-komiksowy-dla-uczniow-szkol-podstawowych-klas-v-viii).
Termin nadsyłania prac konkursowych upływa 30 listopada 2026 r.
Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi do 15 stycznia 2027 r. Na laureatów czekają atrakcyjne nagrody.
Do 6 listopada trwa nabór kandydatur do Nagrody dla Społeczeństwa Obywatelskiego za zwalczanie ubóstwa w UE
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjmuje zgłoszenia do 16. edycji konkursu o Nagrodę dla Społeczeństwa Obywatelskiego. Tegoroczna nagroda zostanie przyznana innowacyjnym i kreatywnym inicjatywom nienastawionym na zysk i realizowanym w UE, które skutecznie zwalczają ubóstwo.
Kwalifikujące się projekty mogą łagodzić skutki deprywacji materialnej, poprawiać włączenie gospodarcze i społeczne osób doświadczających ubóstwa lub pomagać w tworzeniu środowiska, które zapobiega ubóstwu i chroni przed nim.
Kto się może o nią ubiegać?
Zgłoszenia mogą składać organizacje społeczeństwa obywatelskiego oficjalnie zarejestrowane w Unii Europejskiej, które działają na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym lub europejskim.
O nagrodę mogą również ubiegać się osoby fizyczne, a także przedsiębiorstwa zarejestrowane lub działające w UE, pod warunkiem, że ich projekty są zdecydowanie nienastawione na zysk. Do nagrody nie kwalifikują się władze publiczne, organizacje rządowe i inne organy publiczne.
Należy zgłaszać inicjatywy realizowane w UE, które 6 listopada 2026 r. zostały już wdrożone lub są nadal w toku. Projekty, których nie rozpoczęto jeszcze w tym terminie, nie będą brane pod uwagę w konkursie.
Aby zgłosić swoją kandydaturę, kliknij tutaj.
Jakie projekty można zgłaszać? Pełne wymogi kwalifikowalności są dostępne tutaj.
Więcej informacji na stronie EKES: https://www.eesc.europa.eu/en/agenda/our-events/events/16th-eesc-civil-society-prize
Kontakt: civilsocietyprize@eesc.europa.eu
Ciekawe publikacje, statystyki, wydarzenia
Rosnące zastosowanie sztucznej inteligencji w europejskich firmach
Najnowszy Eurobarometr pokazuje, że 42% europejskich MŚP i spółek o średniej kapitalizacji już korzysta ze sztucznej inteligencji lub zarządzania algorytmicznego, a kolejne 21% planuje wdrożenie — łącznie technologie te obejmują więc plany 63% badanych firm. Obecne zastosowania są jednak zwykle ograniczone i eksperymentalne.
Najczęściej rozwiązania te są wykorzystywane w obsłudze i relacjach z klientami (47%), monitorowaniu wydajności i produktywności (36%) oraz logistyce, planowaniu i układaniu harmonogramów pracy (30%). 61% firm deklaruje, że AI wspiera podejmowanie decyzji; w 52% przypadków system jedynie przedstawia rekomendację, a decyzję podejmuje człowiek. Łącznie 90% przedsiębiorstw pozostawia decyzje ludziom, a pełną automatyzację wskazuje tylko 2%.
Główne bariery wdrażania to wysokie koszty inwestycji (50%), niepewność prawna (49%) i brak specjalistycznej wiedzy (48%); ponadto 49% firm nie ufa AI w decyzjach dotyczących pracowników.
Wyniki dla Polski na tle średniej UE: tutaj.
12,3 kg e-odpadów na osobę zebranych w UE
W 2024 r. w UE zebrano 12,3 kg zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (waste electrical and electronic equipment - WEEE lub e-odpadów) na osobę w porównaniu z 32,4 kg nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (electrical and electronic equipment - EEE - na przykład urządzenia gospodarstwa domowego, smartfony i komputery) na osobę wprowadzoną na rynek UE w tym samym roku.
W latach 2015–2024 EEE wprowadzony do obrotu w UE wzrósł o 79 %, z 18,1 kg na osobę w 2015 r. do 32,4 kg w 2024 r. Główną przyczyną tego wzrostu była kategoria dużych urządzeń, takich jak pralki, zmywarki do naczyń i panele fotowoltaiczne. W latach 2022–2024 wskaźnik EEE na osobę utrzymywał się na niemal niezmienionym poziomie.
Z drugiej strony zbiórka e-odpadów rosła wolniej, z 7,3 kg na osobę w 2015 r. do 12,3 kg. W porównaniu z 2023 r. kwota ta wzrosła o 0,7 kg na osobę.
Które kraje UE zbierają najwięcej e-odpadów?
W 2024 r. najwięcej e-odpadów zebrały Bułgaria (18,9 kg na osobę), Czechy (17,8 kg) i Francja (17,7 kg), natomiast najniższe ilości odnotowano na Cyprze (4,7 kg), w Portugalii (6,0 kg) i na Malcie (6,4 kg).
Krajem, który wprowadził najwięcej EEE na rynek, była Austria (38,2 kg na osobę), a następnie Niemcy (38,0 kg) i Dania (37,0 kg). Z drugiej strony Cypr wprowadził na rynek 15,4 kg sprzętu elektronicznego na osobę. Niskie wartości odnotowano również na Słowacji (17,5 kg) i w Grecji (18,0 kg).
Źródło i więcej informacji: tutaj.
Jak UE może przeciwdziałać przerwom w dostawie prądu, zależności energetycznej i cyberatakom na sieci?
Zachęcamy do zapoznania się z podsumowaniem informacyjnym na stronach PE dotyczących Bezpieczeństwa energetycznego i rozwiązań UE adekwatnych dla dzisiejszych wyzwań.
Tekst dostępny jest: tutaj.
W tym tygodniu w Radzie UE/Radzie Europejskiej
Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów – zatrudnienie i polityka społeczna (19 października 2026)
Ministrowie zatrudnienia i spraw społecznych mają przyjąć zalecenie w sprawie zwalczania wykluczenia mieszkaniowego, w tym bezdomności. Podzielą się również swoimi oczekiwaniami dotyczącymi przyszłego aktu w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy oraz postarają się zatwierdzić konkluzje w sprawie równości jako siły napędowej wzrostu gospodarczego i konkurencyjności.
W tym tygodniu w PE
Zapowiedź sesji plenarnej – wybrane punkty programu
Laureat Nagrody im. Sacharowa 2026 zostanie ogłoszony w czwartek. Przewodnicząca Metsola ogłosi w czwartek kto otrzyma Nagrodę im. Sacharowa za wolność myśli 2026, po decyzji podjętej przez Konferencję Przewodniczących Parlamentu.
Nasilenie rosyjskich ataków w UE, szczególnie na żeglugę na Morzu Czarnym. We wtorek posłowie omówią, z szefową polityki zagranicznej UE Kają Kallas wtargnięcia rosyjskich dronów i ataki na terytorium UE, a w czwartek zagłosują nad rezolucją w tej sprawie.
Wsparcie UE dla Międzynarodowego Trybunału Karnego. We wtorek Parlament Europejski będzie debatować nad wsparciem UE dla międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości oraz reakcją Unii na sankcje USA wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego.
Ataki Huti: rosnące napięcia regionalne i zagrożenia dla bezpieczeństwa morskiego. We wtorek posłowie i szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas omówią eskalację ataków Huti i ich konsekwencje dla bezpieczeństwa regionalnego. Głosowanie w tej sprawie odbędzie się w czwartek.
Program Erasmus+ na lata 2028–2034. W środę posłowie do Parlamentu Europejskiego będą debatować nad priorytetami i potrzebami budżetowymi programu Erasmus+ na lata 2028–2034, a w czwartek odbędzie się głosowanie w tej sprawie.
Skuteczniejsze egzekwowanie praw pasażerów w UE. We wtorek Parlament ma ostatecznie zatwierdzić zaktualizowane przepisy UE, których celem jest poprawa ochrony oraz informacji udzielanych pasażerom w przypadku zakłóceń w podróży.
Gospodarka o obiegu zamkniętym i przepisy o odpadach z opakowań, baterii i tekstyliów. Posłowie zagłosują nad zawieszeniem obowiązków firm, związanych z właściwym zagospodarowaniem produktów niezdatnych do użycia i omówią przyszłe przepisy o gospodarce o obiegu zamkniętym.
Przyspieszenie rozwoju europejskiej sieci kolei dużych prędkości. We wtorek posłowie do Parlamentu Europejskiego przyjmą zalecenia dotyczące poprawy połączeń dla kolei dużych prędkości w UE oraz wzmocnienia spójności terytorialnej.
Silniejsza polityka spójności dla miast UE i wschodnich regionów przygranicznych. Posłowie do PE oczekują, że przyszła polityka spójności ochroni „prawo do pozostania” w miastach UE oraz większego wsparcia dla regionów zagrożonych rosyjską agresją.
Pełen porządek posiedzenia dostępny jest tutaj.
Nagroda dziennikarska im. Daphne Caruany Galizii. W środę o godz. 18.00 podczas specjalnej ceremonii zostanie ogłoszony laureat. Jury zakwalifikowało do finału 10 materiałów śledczych w szóstej edycji nagrody. Również w środę na posiedzeniu plenarnym odbędzie się debata na temat praworządności na Malcie, dziewięć lat po zabójstwie Daphne Caruany Galizii.
Posiedzenia komisji
Program „Globalny wymiar Europy”. W poniedziałek komisje spraw zagranicznych i rozwoju będą głosować nad instrumentem „Globalny wymiar Europy” na lata 2028–2034, głównym unijnym mechanizmem finansowania działań zewnętrznych.
Posłowie do PE prawdopodobnie odrzucą cięcia zaproponowane przez Radę i opowiedzą się za ambitniejszym budżetem niż pierwotnie proponowany przez Komisję, wezwą do zagwarantowania minimalnego poziomu finansowania pomocy humanitarnej oraz będą promować obronę demokracji i praw człowieka w krajach partnerskich.
Kalendarz przewodniczącej. We wtorek przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola spotka się z przewodniczącym parlamentu Singapuru Kianem Pengiem Seahem. W środę podpisze akty ustawodawcze i otworzy ceremonię wręczenia Nagrody dziennikarskiej im. Daphne Caruany Galizii.

